Өөртөө тусалдаг хүнд бурхан тусалдаг

"Үзэсгэлэнт гүрэн-Японы зүг" Абэ Шинзоо айсуй

2006-10-13T01:04:00.000-07:00

Хэдхэн хоногийн өмнө Японы эрх баригч Либерал ардчилсан намын нарийн бичгийн дарга, Засгийн газрын танхимын дарга, 52 настай Абэ Шинзоо Либерал ардчилсан намын 21 дэх тэргүүнээр сонгогчдын 66%-ийн саналаар ялалт байгуулж сонгогдсон билээ. Либерал ардчилсан нам тэргүүнээ сонгохдоо тус намаас сонгогдсон Парламентын гишүүдийн болон намын нийт гишүүдийн саналаар сонгодог. Абэ Шинзоо өрсөлдөгч Асао Таро (Японы Гадаад хэргийн сайд) Танигаки Садаказү (Сангийн сайд) нарыг сонгогчдын саналаар илүүрхэн хол давсан билээ.
Эрх баригч намын тэргүүн Ерөнхий сайд болдог хуультай тул 9 дүгээр сарын 26-ны үдээс хойш Парламентын дээд, доод танхимын нэгдсэн хуралдаанаар Абэ Шинзоо Японы 57 дахь Ерөнхий сайдаар сонгогдлоо.
Абэ Шинзоо үе залгамжилсан улс төрч хүн. Өвөг эцэг нь Японы Ерөнхий сайд, эцэг Абэ Шинтаро нь Японы Гадаад хэргийн сайд байлаа.
Залуухан Абэ Засгийн газрын Танхимын дэд дарга, ЛАН-ын нарийн бичгийн дарга, Засгийн газрын Танхимын дарга гээд улс төрийн том албан тушаалыг түүртэлгүй хашиж, эрч хүчтэй эрэмгий, эх оронч, ёс зүйн тунгалаг цэврээрээ Япончуудын дунд өндөр нэр хүндтэй хүн ажээ.
Тэрээр сонгуульд ялсныхаа дараа Парламентын 2 танхимын гишүүдийн өмнө үг хэлэхдээ “Өндөр уламжлалтай ЛАН-ын тэргүүний суудал хүнд гэдгийг дахин ухамсарлаж байна. Миний бие дайны дараа төрсөн анхны энэ намын тэргүүний хувьд мөрөөдлийн галаа таслалгүй, шинэчлэлийн бамбарыг үргэлжлүүлэн авч явна гэдгээ цохон тэмдэглэж байна” гэжээ. Ерөөс шинэчлэгч Койзүмигийн халааг Абэ авна гэдэгт Японы нийгэм бэлтгэлтэй байсан.
Хойд Солонгост хулгайлагдсан Японы иргэдийн асуудалд анхны гэгээг авчирсан эцэг Абэ Шинтарогийн үйл хэргийг хүү гүйцэлдүүлнэ гэдэгт Япончууд итгэлтэй байгаагаа нуухгүй байна. Абэ Засгийн газрын Танхимын даргынхаа хувьд Ерөнхий сайд Койзүмитэй хамт БНАСАУ-ыг зорьж мөнөөх Ким даргатай нүүр тулж Япон иргэдийн хохирсон эрх ашгийн төлөө алгуур аажим, нухацтай, хүлээцтэй, бас шургуу, ёс зүйтэй тэмцсэн билээ. Түүнийг “хүний яриаг хүлээцтэй сонсдог, мэдрэмжийн тэнцвэрийг сайн барьдаг хүн” гэж үнэлдэг юм билээ.
ЛАН-ын тэргүүний сонгуульд Абэгийн дэвшүүлсэн мөрийн хөтөлбөр хүмүүсийн анхаарлыг илүүтэй татаж байсны нууц нь Япон улсын төрийн бодлогын шинэчлэл байлаа.
Абэ мөрийн хөтөлбөртөө эх түүх, соёл, уламжлалаа дээдэлсэн, эрх чөлөө, эрх зүйт төрөө бататгасан, эдийн засгийн шинэ өсөлт хөгжилтөөр замнасан, дэлхийд итгэгдэж, хүндлэгдэж, хайрлагдсан, дэлхийд тэргүүлэгч, нээлттэй тийм Япон улсын төлөө зүтгэж ажиллахаа илэрхийлсэн байна. Энэ зорилтоо хэрэгжүүлэхэд юуны түрүүн шинэ цаг үеийн шинэ Японы эрх ашигт нийцүүлэн үндсэн хуулиндаа “гар хүрэх”-ийг зорьж байна.
Түүх, соёл, уламжлалт зан заншил, Япон хүний хийгээд Япон гэр бүлийн үнэт зүйлсийг сэргээхийг зорьж байгаагаа нуусангүй. Эндээс харвал ялимгүй националь ханхлуулж байна. Энэ тухай ч Америкийн “Вашингтон пост” сонины 19-ний өдрийн дугаарын 1 дүгээр нүүрт “Абэ бол ил тод үндсэрхэх үзэлтэн” гэж бичжээ. Гэхдээ энэ нь Хойт Солонгосын цөмийн зэвсгийн асуудал хийгээд Хятад улсын хөгжлийн “сүр хүчин”-тэй нүүр тулаад байгаа Японы нөхцөл байдал л эх оронч үзэлтэй Абэгийн толгойд ийн бууж байна гэж үзэж байна. (Ёомиүри сонин 2006 оны 9 сарын 19-ний дугаарт).
Абэ дэлхийн улс гүрнүүдийн хамтын ажиллагаанд даацтай, үлгэр жишээч үүрэг хариуцлагыг Япон Улс үүрэхийн тулд НҮБ-ын Аюулгүйн Зөвлөлийн байнгын гишүүн орноор элсэхийн төлөө ажиллаж, дэлхий дахины болон азийн төлөөх Япон-Америкийн түншлэлийг бэхжүүлж, Америк, Япон хоёр тал “адилхан хөлс гаргах” тогтолцоог бүрдүүлэх, хөрш БНХАУ, БНСУ –тай харилцаагаа бэхжүүлэх талаар дорвитой алхам хийхээ зарлаж байна.
Абэ Шинзоо Японы боловсролд шинэчлэл хийж, ард иргэдийнхээ дунд нэлээд ихсээд байгаа нийтийн тусламж дэмжлэгт дулдуйдан дагалдах өвчнийг анагааж, биеэ даах уламжлалт философио сэргээхийн төлөө байгаагаа илэрхийлж, ард иргэдийн амар амгалан байдал, аюулгүй орчинд ажиллаж амьдрахад төрийн институцийг бүхэлд нь чиглүүлж ажиллахаа амлаж байна.
Абэгийн амнаас innovation гэдэг үг олонтоо гарч байна.Өсөлт хөгжилт байхгүй бол Японд ирээдүй байхгүй, техник, технологийн шинэчлэлд дулдуйдсан эдийн засгийн өсөлт л Японыг аврах юм гэж тэрээр үзэж байна.
“Түшмэл” “ард” хоёрын хоорон дахь зайг аль болох ойртуулж, хэнбугай ч нийгэмдээ оролдоод, зүтгээд үзэхэд зорьсондоо хүрдэг ард иргэдэд ээлтэй тийм орчин бүрдүүлэхийн төлөө байгаагаа Абэ Шинзоо илэрхийлж байна.
Орон нутаг чадваргүй бол Улс орон чадваргүй гэж Абэ үздэг тул “хүчирхэг хөдөө орон нутаг” бодлогыг хэрэгжүүлж, өөрчлөлт шинэчлэлийг орон нутгаас эхлэн Япон хүн Япон орны өнцөг булан бүрт хаана ч аюулгүй, аз жаргалтай ажиллаж амьдрах бүхий л бололцооны төлөө Засгийн Газар хүчин зүтгэнэ гэж тэрээр амлаж байна.Энэ амлалтаа биелүүлэхийн тулд газар орон бүрт байгаа нөөц бололцоо, давуу тал, татах хүчийг ил гаргах зорилготой “ үзэсгэлэнт нутаг орноо бүхэлд нь сэргээн хөгжүүлэх төлөвлөгөө” хэрэгжүүлнэ гэж зарлаж байна.
Боловсон хүчний бодлогод эрс өөрчлөлт гаргаж, чадварлаг, цомхон аппарат бүрдүүлж, эрх баригч нам, Засгийн газар хоёр нэгэн биетэй, цул нягт ажиллаж, бодлого боловсруулахдаа эрх баригч намын жирийн гишүүдийн санаа бодлыг байнга тусгаж, харин тус намаас сонгогдсон парламентын гишүүд улс төрийн шийдэл бүрийн хариуцлагыг дангаар үүрэх болно гэж тэрээр үзэж байна.
Дэлхийд Япон маягийн нийгмийн хамгааллын загвар бий болгож, тэтгэвэр, тэтгэмж, эмчилгээ, сувилгааг бүхэлд нь сайжруулах, энэ чиглэлээр тасралтгүй тогтолцооны зарчимд шилжих, нийгэм хамгааллын код нэвтрүүлэх, тэтгэврийн системийн хатуу тогтсон хэв маягаас илүүтэй хувь хүний өөрөө сонгох сонголтыг хүндэтгэж үздэг системийн төлөө байгаагаа мөрийн хөтөлбөртөө дурьджээ.
Мөрийн хөтөлбөрөө дэвшүүлэхээс гадна Абэ “Үзэсгэлэнт гүрэн Японы зүг” гэдэг ном бичсэн нь манай сайн хөрш Япончуудын дунд шуугиан тарьж байна.
Тэрээр номныхоо өмнөтгөлд “ Энэхүү ном зөвхөн улс төрийн зорилготой биш юм. Миний бие бага залуу насандаа юуны тухай эргэцүүлж ирэв, эх орон элэг нэгтнийхээ тухайд ямар сэтгэл тээж ирэв, одоо улс төрчийн хувьд юуг эн түрүүн хийх вэ гэдгийг илэн далангүй өгүүлсэн билээ. Тиймээс залуу хүмүүсийг уншаасай гэж бичсэн юм. Япон хэмээх энэ улсыг итгэлтэй, бахархалтай улс байлгах гэсэн сэтгэлээ залуу үедээ бага ч болов дамжуулья гэж бодлоо” хэмээн тун даруухан өгүүлсэн байна.
Энэ ном “утгыг түгээхүйг эрхэм болгож, өчүүхэн ч атугай тансагт хөлбөрөхийн шинж үгүй”, дан ганц Абэгийнх гэхээсээ илүү боловсорч гүйцсэн орчин цагийн нийгмийн бүтээл гэж хэлж болохоор, гагцхүү Япон хүний хөгжил дэвшил, хүний эрх, эрх чөлөөгөөр улс төрийн орон зайн үндсээ хийсэн улс төрчийн чин сэтгэлийн үг байна гэж гэж Япончууд үзэж байна.
Юутай ч Японы шинэ удирдагч Абэ Шинзоо хэмээх идэрхэн улс төрч “ хувь хүний “би”, “миний юм” гэх мэт хувийн өмчийн мэдрэмжээс улс төрч хүн ихэд хол байх ёстой “ гэсэн зарчмыг хатуу барьдаг, өөрийн амьдрал, амжилтын талаарх элдэв магтаал, зуйрган үгийг ойшоодоггүй, улс төрчийнхөө хувьд давшилтынхаа энергийг хүний дотоод варвар чанар, үндэстний балчир сэтгэлгээн дээр тоглоход чиглүүлдэггүй хүн гэж Абэ “судлаачид” үзэж байна.
Абэгийн Ерөнхий сайд болоод гаргасан хамгийн анхны шийдвэр нь Ерөнхий сайдын авдаг цалинг 30%, өөрийн танхимын сайдуудын цалинг 10% бууруулж байгаагаа мэдэгдсэн шийдвэр байлаа. Засгийн Газар байгуулагдсаны шууд дараа Японы үндэсний томоохон хэвлэлүүдийн нэг Ёомиүри сонин санал асуулга явуулж, будаг нь ханхалсан шинэ танхимыг ард иргэдээсээ хэрхэн дэмжлэг авах төлөв байдлыг шинждэг уламжлалтай. Абэгийн Засгийн газрыг санал асуулгад оролцогчдын 70.3% нь дэмжиж байгаагаа илэрхийлжээ. Энэ нь 87.1% -ийн санал авч байсан Коизүмигийн танхимын дараа буюу Японы түүхэнд 3 –т орж байгаа амжилт юм.

Бушидо

2006-10-13T00:58:00.000-07:00

БҮШИДО
Bushido, the soul of Japan

ТЭРГҮҮН БҮЛЭГ
БҮШИДО, ЁС СУРТАХУУНЫ СИСТЕМ БОЛОХ НЬ

Бүшидо(самүрайн ёсон, орч) нь өөрийн бэлгэдэл болох сакүра цэцэг лүгээ адил Япон орны өвөрмөц цэцэг билээ. Эртэн цагийн хагдарсан суртахуун болж, манай улсын түүхнээ шарласан навчтай адил хорчийн хатаагүй юм. Харин ч одоо хүртэл бидний дунд эрч хүч, эрхэм сайхан сэлтийг амилуулах оршихуй билээ.
Тэрээр гарт баригдах хэлбэр дүрс үгүй ч гэлээ, түүнээсээ үл хамааран ёс суртахуунлиг үнэр ханхлуулан, бидэндээ одоо ч гэсэн хүчирхэг захирахуйн уг үндэс гэдгээ байнга мэдрүүлж байдаг. Түүнийг төрүүлж бойжуулсан нийгмийн байдал төрх арилж алга болоод нэлээд удаж байна.Гэхдээ л эрт цагт байж л байсан, одоо ч буй алс холын одод бидний дээрээс гэгээ гэрлээрээ гийгүүлж байгаан адилаар, феодалын системийн хүү болох самүрайн ёсны гэгээ, эх нь болох феодалын систем амь тавьсны дараа ч амьд үлдэж, одоо хүртэл бидний ёс суртахууны зам мөрийг гэрэлтүүлсээр байна. Европын хувьд бүшидотой ахан дүүс болох кишидо (дундад зууны үеийн морьтон дайчдын ёсон, орч)-гийн тавилан амь тавьж, мартагдах болсон үед Edmund Burke (1729-1797 онд амьдарч байсан Английн улс төрч, бичгийн хүн, орч)авгай зайлуул түүний авсан дээр мөнөөх алдартай сэтгэл хөдлөм магтаалын үгээ урсгаж гарсан билээ. Одоо түүний эх хэл болох англи хэлээр энэхүү асуудлын талаар үгээ хэлэх нь миний хувьд нэн таатай хэрэг.
Ерөөс зүүн Азийн талаарх мэдлэг мэдээлэл гасламаар ядмаг нь Жорж Милл доктор шиг бүр байтлаа докторын зэрэгтэй эрдэмтэн хүн хүртэл кишидо эс бөгөөс түүн лүгээ төрөл адил систем эрт цагийн ихэнхи үндэстэн, орчин цагийн дорныхны дунд эрт дээр цагаас ер байгаагүй хэмээн барим тавим өгүүлж байгаагаас харж болох юм.
Гэсэн хэдий ч энэхүү үл мэдэхэд тал өгөх учир шалтгаан бас байнаа. Юу гэвээс мань сайн доктор гуайн номын гурав дахь удаагийн хэвлэл нь Перри Матвей манай улсын хаалттай байх төрийн бодлогын хаалгыг тогшсон тэр жил хэвлэгдснээс тэр юм. Түүнээс хойш арав гаруй жил улирч, манай улсын феодалын систем сүүлчийн амьсгалаа хурааж байсан үед Карл Маркс ,,Капитал,, -даа феодализмын нийгэм улс төрийн системлэг судалгааныхаа өвөрмөц тааллаар тэр цагийн феодализмын амьд хэлбэр бол гагц Японд байдаг хэмээн бичиж уншигчдын анхаарлыг ихэд татсан билээ. Миний бие ч нэгэн адил барууны түүх, ёс зүй судлаачдад орчин цагийн Японы бүшидог судлахыг зөвлөж байна.
Европ болон Японы феодалын систем, кишидогийн түүхэн харьцуулсан онол сонирхолтой зүйл боловч нарийн ширийн юм руу орох нь уулаасаа энэ номын зорилго бус юм. Миний сонирхол нэг дүгээрт манай бүшидогийн уг гарвал, эх ундарга, хоёр дугаарт онцлог шинж болон дасгал сургууль, гурав дугаарт түмэн олонд нөлөөлөх нөлөөлөл, дөрөв дүгээрт тэрхүү нөлөөллийн уламжлал, уламжлалын хадгалагдах шинж зэргийг өгүүлэхэд оршиж байна. Үүн дотроос нэг дүгээрхийг товч, тодорхой өгүүлээд зогсох юм. Эс тэгэвээс миний бие уншигч таныг манай улсын түүхийн даялуу зам руу хүртэл хөтлөх болно. Хоёрдугаар асуудлыг ялимгүй нарийвчлан өгүүлнэ.Олон улсын ёс зүйн ухаан хийгээд харьцуулсан характер судлалын эрдэмтний хувьд манай улсын ард түмний оюун санаа үйл ажлын арга зүй Та бүхний сонирхлыг татах болов уу. Үлдсэн асуудлыг хажлага болгон авч үзнэ.
Миний бие багцаагаараа chivalry хэмээн оноогоод байгаа япон үг нь уул язгуур гарвалаараа horsemanship зэрэг нэлээдгүй утгатай. Бүшидо нь ханз үсгийн шууд утгаараа самүрайн ёсон, зам мөр өөрөөр хэлвэл самүрай хүн өөрийн ажил хэрэгтээ, өдөр тутмын амьдралдаа сахих ёстой ёс жаягийг хэлж байна. Нэг үгээр хэлвэл ,, самүрайн дэг жаяг,, буюу самүрай давхаргын нийгмийн үүрэг хэриуцлагыг илэрхийлж буй юм.
Ийнхүү үсгийн утгыг тодорхой болгосны дээр сая уул үгээр эл үгийг оноон хэрэглэхийг хүлцэн зөвшөөрүүльюү.
Уугуул үгийг хэрэглэх нь бас өөр төрлийн учир шалтгаанаар ч аятайхан байна. Ийнхүү тов тодорхой, тусгайлаг өөрийн гэсэн ялгаа шинжтэй, өвөрмөц сэтгэлгээ болоод араншингийн хэв янзыг төрүүлэн, түүн лүгээ адил нутаг орны маягийн сургааль, өвөрмөц бэлгэ тэмдгийг нүүр царайндаа тохож байх хэрэгтэй байна. Ерөөс үндэстний өвөрмөц чанарыг туйлаас тов тодорхой илэрхийлж байдаг хоёр гуравхан үг л ард түмний хөг аялгууг авч явдаг тул хамгийн сайн орчуулагч ч байсан мөн чанарыг буулган гаргахад бэрх агаад заримдаа толгой даан зүй бусыг нэмж хачирлах нь ч бий. Хэн герман хэлний gemuth гэдэг үгийн утгыг сайн оноож чадаж байна вэ, англи хэлний gentleman , франц хэлний gentilhomme нь утгын хувьд нэн ойр.Гэсэн ч энэ 2 үгний утгын ялгааг хэн хүн мэдрэнэ гэж үү.
Бүшидо нь дээр өгүүлсэн ёсоор ёс суртахууны үндсэн элементийн журам дэг бөгөөд самүрайн сахих ёстой зүйлийн шаардлага, эсбөгөөс зайлшгүй суралцах ёстой тэр зүйл нь юм. Гэхдээ цаасан дээр бичигдсэн албан ёсны хууль бас биш. Амнаас ам дамжин, эс бөгөөс алдар цуутай самүрай нарын, эрдэмтийн бийрээр дамжигдан ирсэн цөөн хэдэн сургааль үгэнд байгаагаас ер хэтрэхгүй. Тэр ч байтугай ам, бичгээр бус сэтгэл зүрхний угт хууль болон хадгалагдах нь ч олонтой. Үг хэл бичиг номоор дамждаггүйнхээ хэрээр үйл ажил болон хэрэгжиж, хүчирхэг нөлөөгөө хүлээн зөвшөөрүүлж байдаг ажээ. Энэ нь хэчнээн чадвартай хэн нэгэн хүний толгойдоо зохиосон зүйл бус, хөлгүй нэр алдартай хэн нэгэн хүний аж амьдралын уг сурвалж ч бус, ерөөс хэдэн зуун жил дамжиж ирсэн самүрай амьдралын организмын хөгжил юм.
Ёс зүйн түүхэнд эзэлж буй бүшидогийн байр суурь бол лавтайяа улс төрийн түүхэн дэх Английн үндсэн хуулийн эзлэх байр суурьтай зангаргаараа адил бөлгөө.

Гэхдээ бүшидод ,,Magna Charta,, эсбөгөөс ,, Habeas Corpus Act,,-тай дүйцэх хэмжээний хууль эрхийн акт үгүй билээ. 17 дугаар зууны эхээр ,, Бүкка шёо Хатто,, ( цэргийнхний бүрэн эрх, орч ) хуульчлагдсан нь бодит баримт юм. Гэвч энэхүү баримт бичгийн 13 зүйл тэр чигээрээ тэдний гэрлэлт, аж төрөх хэрэм цайз, бүлэглэлтэй холбоотой зүйл байх бөгөөд дасгал сургуулилтын дэг журам нь өчүүхэн төдий тусгагдснаас цаашгүй. Түүнээс гадна тодорхой баттай цаг хугацаа, орон зайгаар ,, энд л булгийн эх ундарга байгаа ,, хэмээн хэлж чаддаггүй. Дээрх зүйл зөвхөн л феодализмын үед өөрсдөд нь мэдрэгдсэн зүйл тул цаг хугацааны нэгэн хэсэг, түүний уг гарвал нь феодализмтай өөртэй нь адилхан зүйл гэж үзэх нь дээр болов уу. Харин феодалын систем өөрөө олон утсаар хэрэгдэн бүтсэн болохоор бүшидо ч тэр аалзны тор мэт ээдрээт мөн чанарыг хадгалж буй юм.
Английн феодализмын улстөрийн гол гол систем Норманы байлдан дагуулалтын үед гараагаа эхэлсэнтэй адил Японд тэрхүү эхлэл 12 дугаар зууны сүүлээр Ёритомогийн засаглалын үетэй давхцаж байна. Бас англичуудын хувьд феодалын нийгмийн гол гол элементүүдийг Вилльямын засаглалаас урагш өгсөөж болдогтой адил Японы феодализмын соёо дээр өгүүлснээс өмнө оршиж байжээ гэж хэлж болох юм.
Европтой адил Японд ч феодалын нийгэм албан ёсоор бүрэлдээд ирэнгүүт мэргэжлийн цэргийнхний анги давхарга аяндаа сүр хүчийг олж иржээ. Тэд самүрай болж олноо танигдах болсон билээ. Энэхүү бүши хэмээх үгийн утга нь англи хэлний хуучны үг болох cnith( knecht, knigt) лүгээ адил харуул, хэвтүүл эсбөгөөс дагуул гэсэн утгатай бөгөөд Кайзер Aquitania-д буй хэмээн тэмдэглэсэн байдаг soldurii, эсбөгөөс Такитусаас үзэхэд Германы захирагчид бараа болох comitati,цаашлаад дундад зууны түүхэн дэхь Европынхны milites medii-тэй түүний мөн чанар адилхан билээ.
Ханз үсгийн бүка эсвэл бүши хэмээх үг жирийн хэрэглэгдэх болжээ. Тэд тусгай эрх хүчтэй, анги давхарга байж, эхнээсээ дайн тулаанаар мэргэжсэн, бүдүүлэгдүү угшилтай байсан бололтой.Энэ давхаргынхан урт удаан хугацаагаар үргэлжлэх дайн байлдаанд байнга оролцохдоо тэдэн дотроос хамгийн эрмэг зоригтой, хамгийн адал явдалтай хэсэг нь хар аяндаа цугларцгааж, бас байгалийн шалгарлын процесийн хэрээр зориг мохож, зүрх алдсан зарим нөхөд гээгдэн хаягдаж, Эсманы үгээр бол ,, үнэнхүү эр хүн шиг, араатан амьтан адил хүчтэй, догшин зэрлэг бүлэг,, төдий нь үлдэж, тэр нь самүрайн овог, бүлэглэлийг үүсгэсэн ажээ.Их алдар нэр, эрх дархаас шалтгаалсан том хариуцлага үүрэхийнхээ хэрээр тэд үйлдэл аягийнхаа нийтлэг хэм хэмжээ зүй ёсоор шаардагдаж байгааг ухаарчээ. Тэд хэзээ ямагт дайчдын байр сууринд байж , бас жир бусын хүнд харъяалагдах тул тэрхүү хэрэгцээ шаардлага тулгамдаж байсан юм.
Яг л эмч хүн эмч нартайгаа тулваас мэргэжлийн ёс зүйгээрээ хязгаарлагдаж байдаг лүгээ адил, бас өмгөөлөгч хүн хуулиа зөрчвөл мэргэжил нэгтний шүүн хэлэлцэх хурлаар хэлэлцэгдэх жамтай адилаар самүрай ч ёс бус үйлдлийнхээ тухайд эцсийн шүүлтийг хүлээх ёстой ямар нэгэн хэм хэмжээ байхгүй бол болохгүй байлаа.
Дайн тулааны шударга тоглоом...
Бүдүүлэгдүү хийгээд хүүхдэрхүү гэнэн дунд асар баян ёс суртахууны соёо нуугдаж байдаг ажээ.
Энэ бүхэн нь эр цэргийн эрдмийн суртахуун талынх нь үндэс бус уу.,, Багад дээрэлхэж, томоос далидараагүй хүн гэдэг нэрийг хойч үедээ үлдээмээр байна,,гэсэн Английн Том Брауны хүүхдэрхүү хүслийг сонсоод бид жуумалздаг.Ингэхэд тийм хүслийг мэхийн хүсч буй хижээл эрийг хараагүй өнгөрсөн байна шүү. Харин энэхүү хүслэн дотор агуу их ёс суртахууны барилгыг барих тулгын чулууны хэлтэрхий байгааг хэн бүхэн мэдэхгүй байна.
Хамгийн тайван амгалан, хамгийн энх тайванч шашин хүртэл энэхүү гуйлт хүслийг үл ойшоодог гэвэл хэтрүүлэг болохгүй гэж үү.Том Брауны хүслийн дээд талд Англи орны агуу ихийн ихэнхи хэсэг баригдаж боссон билээ л.Харин бүшидогийн зогсч буй суурь чулуу үүнээс бага зүйл биш гэдгийг бид удахгүй нээж олж харах буй за. Күйкерийн зөв зүйтэй батлан өгүүлээд байгаа шиг дайн байлдаан гэгч нь өнгөлзөх халдлага байлаа ч авран хамгаалах байлаа ч, балмад зүй бус байлаа ч Бид Лессингтэй хамтаар хэлвэл ,, алдаа дутагдал туйлгүй их байлаа ч тэндээс суртахуун төрж байдаг гэдгийг бид мэднэ,, гэх бизээ. ,, Дорд,, ,,хулчгар ,, гэх нь төгс төгөлдөр хийгээд хялбархан мөн чанартнуудын хувьд хамгий муу дорд үзсэн үг билээ. Жаалхүү ийм үзлээр амьдралаа эхэлж байна.Бүши ч мөн адил.Гэхдээ нэгэн насны амьдрал улам илүү агуу болж, харилцаа олон талтай болж, эхэн үеийн итгэл бишрэл тэднийг эзэмдэж, сэтгэл хангалуун болгож, хөгжүүлэх тул улам илүү өндөр дээд сүр хүчнээс ая таатай уг сурвалжийг батлан шаардах бөлгөө.Хэрвээ дайн тулааны дүрэм үйлчлэх төдий байгаад өндөр дээд ёс суртахууны түшиг тулгуур байхгүй байх аваас эр цэргийн үзэл санаа бүшидод хавьтах ч үгүй байх байсан.Европ дахь христийн шашин өөрийн тайлбар сэлтдээ морьт цэргийнхэнд найр тавин хүлээн зөвшөөрснөөсөө үл хамааран тэдэнд оюун санааны элементийг цутгасан билээ. ,, Шашин, дайн байлдаан, алдар нэр гурав бол төгс төгөлдөр христийн дайчдын гурван сүнс билээ,, гэж Ламертейн бичжээ.Японы хувьд бүшидогийн эх ундарга болох хэд хэдэн сурвалж бий юм.
Үргэлжлэл бий...

Бяслаг минь хааччихав аа? 4-р хэсэг буюу Төгсгөл

2006-10-13T00:55:00.000-07:00

… Лаура нэлээд сайн бизнес эмэгтэй бөгөөд түрүүнээс хойш ам нээлгүй, бусдын яриаг чих тавин сонсож байлаа. Тэгээд “Би энэ үлгэрийн тухай их бодлоо. Яавал Хоом шиг болох бол? Яавал алдаж байгаагаа анзаарах вэ? Яаж өөрийгөө сайжруулж өөрчлөх вэ?” гээд “Хувирал өөрчлөлтөөс айж эмээж буй хүн хэчнээн байгаа бол оо!” гэж асуув.
Хэн ч хариулсангүй тул тэрээр “Гараа өргөөч?” гэлээ.
Нэг хүн гараа өргөв.
“Тийм байдаг юм байж. Үнэнч шударга хүн нэг л болжээ” гээд “Тэгвэл өөрөөсөө өөр хүнийг хувирал өөрчлөлтөөс айж байгаа гэж бодож байгаа хүн гараа өргөе” гэхэд бүгд гараа өргөлөө. Бүгдээрээ инээлдэв.
Чешка ийн өгүүлэв.
-“Энэ үлгэрээс олж авсан миний сургамж бол хувирал өөрчлөлт хаана ч болдог бөгөөд үүнийг аль болох түргэн гар тосон угтвал цаашдаа сайн зохицуулж чадна гэсэн ийм зүйл байна. Хэдэн жилийн өмнө манай компани хорь гаруй боть нэвтэрхий толь бичгийг бүрдэл болгон худалддаг байлаа. Нэг хүн нэвтэрхий толь бичгийн агуулгыг нэг ширхэг дискэнд багтааж, одоогийнхоос маш хямдаар худалдах санал гаргалаа. Тэгвэл нэмэлт засвар хийх хялбар, бүтээгдэхүүний өртөг ч буурч, олон борлогдоно гэсэн юм. Гэвч бид эсэргүүцсэн” гэж ярьлаа.
-“Яагаад” гэж Натан асуув.
-“Бид явуулын борлуулагчдаар дамжуулж худалдаа хийдэг. Олон жил тийм л байсан, цаашдаа ч тийм байх гэж бодсоных”.
Лаура: “Үлгэрт Хээм, Хоом хоёр амжилт олохгүй байсантай л адил байж. Тэд байдал хувирч өөрчлөгдөхгүй гэж боддог байсан.
Натан: “Та нар хуучин бяслагаа зөвхөн биднийх гэж бодож байжээ”
Майкл: “Тиймээ, тэгээд бүр зууралдчихсан байсан. Бид бяслаг хэзээ нэгэн цагт дуусна гэдгийг ойлгох хэрэгтэй байсан. Бид өөрчлөгдөөгүй. Гэтэл өрсөлдөгчид маань өөрчлөгдөж, манай компанийн гүйлгээ эрс багассан. Одоо энэ салбарт томоохон технологийн хувьсгал гарчихсан. Компанийн талаар хэн ч ярихгүй байгаа. Би ч ер нь ойрын үед ажлаасаа гарч магадгүй” гэлээ.
Анжела: “Ингэхэд Хээм өөрчлөгдөж, шинэ бяслаг олсон болов уу?”
Элайн: “Би тийм гэж бодож байна”.
Кори: “Би тэгж бодохгүй байна. Яасан ч хувирч, өөрчлөгддөггүй хүн байдаг. Миний өвчтнүүдийн дотор өөрийнхөө “бяслаг”-ийг туйлын аюулгүй гэж боддог хүмүүс бий. Түүнийгээ алдчихаар хэн нэгэн бусдаас л боллоо гэж боддог. Ийм хүний бие эрс шийдэмгий, зөвхөн урагш тэмүүлдэг хүнийхээс илүү муу байдаг юм шүү дээ” гэлээ.
Удалгүй Натан: “Гол нь юуг эрс орхиж, хааш явах вэ гэдэг байна. Би бусад дэлгүүрүүдэд ямар зүйл болж байгааг мэдэж байсан ч манайд л битгий нөлөөлөөсэй гэж дотроо залбирдаг байлаа. Одоо бодоход хувирч өөрчлөгдөх ёстой байж. Магадгүй өөрөө өөрийнхөө “бяслагийг” алга болгоод ч болов. Хэрэв манай компани дэлгүүрүүдээ зараад нэг том шинэ дэлгүүр барьж тэр их дэлгүүртэй сөргөлдүүлсэн бол одоо ямархуу байх байсан бол гэж бодогддог юм” гэв.
Фрэнк: “Хувирч өөрчлөгддөггүй юм гэж бас бий биш үү. Би өөрийнхөө язгуур үзэл бодлоо эрхэмлэмээр байдаг. Гэхдээ “бяслаг”-тай хамт хурдан өөрчлөгдвөл илүү баян чинээлэг болох байсан гэж бодогдож байна л даа”.
Ричард: “Майкл! Үнэхээр гайхалтай үлгэр байна шүү. Гэхдээ танай компани үүнийг яаж тусган авч байна даа” гэж асуув. Бүгд Ричардыг хэд хэдэн удаа хувирал өөрчлөлтийг биеэр амссан гэдгийг мэдээгүй байв. Саяхан эхнэрээсээ салж, ажлынхаа зэрэгцээ арван настай хүүхдээ тэжээж өсгөх, хүмүүжүүлэх гэж зүтгэж иржээ.
Майкл: “Бид зөвхөн тулгарсан асуудлуудыг шийдээд явах ёстой гэж боддог байсан. Үүний оронд урагш харж, компани аль зүгт явж байгааг илүү анхаарч байх ёстой байж л дээ. Тийм ээ, би бүтэн хорин дөрвөн цагийг асуудал шийдэхэд зарцуулж байсан. Тиймээс ч өрсөлдөөнөөс сугарч гарч чадаагүй юм. Энэ үлгэрийг сонсоод миний ажил бол “шинэ бяслаг”-ийн дүр төрхийг зураглах ёстой юм байна гэдгийг ойлгосон. Ажил дээр ч, ар гэрийн амьдрал дээр ч хөгжиж цэцэглэж чадахуйц тийм “шинэ бяслаг”-ийн дүр төрхийг олохоор зүтгэсэн” гэлээ.
Натан асуув “Тэгэхийн тулд юу хийсэн бэ?”
Майкл: “Би компанийн ажилтнуудаасаа “Та нар үлгэрт гардаг дөрвөн зан төрхийн хэнтэй нь адилхан байна вэ” гэж асуухад дөрвөн зан төрх бүгд оршиж байгааг харсан. Үнэрчсаарлууд, Гүйдэгборууд, Хээмүүд, Хоомууд бүгд байсан. Үнэрчсаарлууд зах зээлийн шинэ боломжийг шиншлэхдээ гаргууд учир компанийн ирээдүйн дүр зургийг шинэчлэхэд их тус болсон. Тэд хувирал өөрчлөлт бол манай үйлчлүүлэгчдийн хүсэж буй шинэ бараа, үйлчилгээг бий болгох явдал гэж үзээд шаргуу хичээн зүтгэсэн. Харин Гүйдэгборууд аливааг зохион байгуулахдаа сайн тул шинэ төсөөллийн дагуу хичээн зүтгэж, цэгцэлж өгсөн. Үүний ачаар манай компани “шинэ бяслагаа” олсон. Харин тэд ажлаа үнэлүүлсэндээ урамтай байгаагаа илэрхийлж байсан шүү” гэлээ.
“Хээмүүд, Хоомууд яасан бэ?” гэж Анжела асуулаа.
“Харамсалтай нь Хээмүүд бусдынхаа хөлийг тушчихаад байсан. Тэд нөхцөл байдалдаа сэтгэл нь хэт ханасан байсан уу, эсвэл хувирал өөрчлөлтөөс айж болгоомжилсон уу, мэдэхгүй? Хээмүүд амар тайван ажилламаар байна гэсэн. Харин хувирч өөрчлөгдөхгүй байх нь үнэн хэрэгтээ илүү аюултай гэдгийг ойлгож хэсэг нь өөрчлөгдөж, бас сайн ажиллаж байсан. Ирээдүйн дүр зураг л Хээмүүдийг Хоомууд болгож өгсөн учиртай юм шүү дээ”
“Өөрчлөгдөхгүй байгаа хүнийг яасан бэ? гэж Фрэнк асуулаа.
“Харамсалтай нь халахаас өөр аргагүй болсон. Эххээл хөдөлж өгөхгүй байсан Хоом нар шинэ зүйлд суралцаж, өөрчлөгдөж, шинэ нөхцөлд дасан зохицож, компанийн амжилтад үнэхээр хувь нэмэр оруулсан нь хамгийн сайн зүйл болсон. Тэд хүнлэг сэтгэлтэй хүмүүс тул орчин үеийн “шинэ бяслаг”-ийг төсөөлөхөд нь бусдадаа их тус болсон юм даа”
Анжела: “Би өөрийгөө Хээмтэй төстэй юм байна гэж бодлоо. Тиймээс үлгэрээс хамгийн сэтгэлд хоногшсон зүйл бол Хоом айдас хүйдсийг даван туулаад, сэтгэлдээ “шинэ бяслаг”-ийг төсөөлж буй тэр хэсэг байлаа. Би тийм л болох хэрэгтэй юм гэж бодож байна” гэв.
Ихэд шимтэн сонсч байсан Ричард ийн хэлэв: “Манай дарга, манай компани хувирч өөрчлөгдөхгүй бол болохгүй гэж дандаа ярьдаг байсан. Одоо бодоход тэр нь би өөрчлөгдөхгүй бол болохгүй гэсэн үг байж. Гэвч би ер тоодоггүй байлаа. Түүний зүглүүлэх гээд байсан “шинэ бяслаг” юу байсан, яавал түүнээс ашиг олж болох зэргийг би ер ойлгодоггүй явжээ” гэв. Түүний царайнд инээмсэглэл тодроод “Шинэ бяслагийг анзаарч, өөрөө түүнийг амталж буйгаар төсөөлнө гэдэг үнэхээр сайхан байхаа. Бүх зүйл өөдрөгөөр санагдаж, айдас хүйдэс нимгэрч, шинэчлэгдэе гэсэн сэтгэл санаатай болно. Хүүхдүүд маань амьдрал өөрчлөгдөхөд дургүй юм шиг байна. Хээмтэй л адилхан бухимдаж байгаа. Би хүүхдүүддээ тов тодорхой шинэ бяслагийн дүр зургийг зураглаж өгөх хэрэгтэй юм байна” гэж тэрээр нэмж хэлэв.
Бүгд чив чимээгүй болцгоолоо.
Чешка “Хүүшээ! Бүгд ажлынхаа тухай л ярилаа. Би хувийнхаа амьдралын тухай бодож үзлээ л дээ. Бидний нөхөд нэлээд айхавтар хөгцөрсөн “хуучин бяслаг” болсон юм шигээ. Бодоод байх нь ээ, хувирал өөрчлөлт хүнийг үнэхээр шинэ, илүү сайн зүйлд хөтөлдөг юм байна. Хүүгээ ахлах сургуулийн хоёрдугаар ангид байхад болсон явдлыг саналаа. Бид ажлын шаардлагаар Бермонт мужруу нүүсэн юм. Найз нөхдөөсөө салах болоход хүү маань уурлаад. Тэр усан спортын тамирчин байсан боловч шинэ сургуульд нь тийм дугуйлан байсангүй. Тэр бидний уурыг бардаг байлаа. Гэхдээ удалгүй хүү маань Бэрмонтын ууланд цанаар гулгаж сурч, сургуулийнхаа цанын багт орсон. Одоо тэр Колорадод аз жаргалтай амьдардаг. Хэрэв манай гэр бүлийнхэн цай уунгаа энэ үлгэрийг ярилцсан бол тийм их дарамтыг амсахгүй байж дээ” гэлээ.
Анжела: “Би гэрийнхэндээ энэ үлгэрийг ярьж өгнөө. Хүүхдүүдээсээ үлгэрт гардаг дөрвөн зан төрхний алинд нь хамаарахыг нь асууж, яах ёстой талаар ярилцах санаатай байна” гэлээ.
Удалгүй Фрэнк ам нээв: “Би Хоомоос үлгэр дууриалал авч, бяслагтайгаа хамт урагшилж, хөгжинө гэж бодож байна. Бас цэргээс халагдаад яахаа сайн мэдэхгүй байгаа найздаа энэ үлгэрийг ярьж өгөх санаатай байна”.
Майкл хэллээ: “Тийм шүү. Яг тэгж байж л манай бизнес сайжирсан юм. Бид бяслагийн тухай үлгэрээс мэдсэн зүйлсээ нөхцөл байдалдаа хэрхэн тохируулж хэрэглэх тухай ярьсан юм. Үнэхээр гайхалтай байсан шүү. Хувирал өөрчлөлттэй яаж нүүр тулах тухай ярилцацгааж чадсан”.
“Яаж?” гэж Натан асуулаа.
“Нягтлан үзэхэд манай олон ажилтны идэвх буурсан нь мэдрэгдсэн. Удирдах хүмүүс нь тэднийг хувирал өөрчлөлтөд түлхсэн учир өөрчлөлтөөс айж балмагдаж байсан учир эсэргүүцсэн юм. Мэдээж шүү дээ, араасаа хүчээр түлхүүлсэн юм чинь. Гэвч энэ үлгэрийг бүгд уншаад үзэл бодол нь өөрчлөгдсөн. Бүгдээрээ өмнө нь айж мэгдэж байсан зүйлсээсээ айхаа больж, урагшилсан юм даа. Гэхдээ хэрэв би энэ үлгэрийг эртхэн уншуулсан бол сайн найзуудаа ажлаас нь халахдаа хүрэхгүй л байсан байх. Тэд үнэхээр өөрчлөлтийг эрс эсэргүүцэж байсан учир тэсвэрлэх аргагүй байлаа”
Лаура “Компанидаа үлдсэн хүмүүс чинь одоо ямар байна?” гэж асуулаа.
Майкл “Тэд одоо өөрчлөлт болмогц “За, бяслаг маань алга болчихлоо, одоо шинэ бяслаг хайх юм биш үү” гэж хөгжилтэй ярьцгаадаг болсон.
Бүгд инээлдэв.
“Бүгд цагтай уралдаж, хувирал өөрчлөлтийг тандаж мэдээд, эртхэн хөдөлье гэж бодож байлаа. Мухардаж хоцорсноос дээр биз дээ” гэж Майкл хэллээ.
“Яг үнэн. Хамгийн сайн нь хамт олон бүгдээрээ энэ номыг унших явдал гэж бодож байна. Том компани, жижиг хамт олон, гэр бүл ч ялгаагүй” гэж Майкл нэмж хэлээд нэг явдлын тухай ярив. “Бид арилжаа хийе гэж бодож байна гэсэн хүмүүст энэ үлгэрээ ярьсан юм. Тэр компани өөрчлөлтийн ирмэг дээр байсан юм л даа. Бид “шинэ бяслаг” болж магадгүй юм шүү, өөрөөр хэлбэл та бүхний сэргэн мандлын тулд сайн хамтрагч болох биш үү гэж хэлсэн. Үүний үр дүнд бид ашигтай шинэ бизнес бий болгосон шүү” гэлээ.
Дээрх ярианаас Чешка хэд хэдэн зүйл дотроо бодож, бас өглөө ажлаас нь утасдсаныг саналаа. Бугуйн цагаа хяламхийж хараад ийн хэлэв: “Би ер нь удахгүй бяслагийн энэ өртөөг орхин явж шинэ бяслаг хайж олсон нь дээр юм шиг байна даа. Би явах боллоо” гэлээ.
Бүгдээрээ хөгжилдөн инээлдэв.
Ингээд уулзалт өндөрлөх болов. Бусад нь яриагаа цааш үргэлжлүүлмээр байсан ч харихгүй бол болохгүй, оройтсон байв. Салах ёс хийцгээж, бүгд л дахин дахин Майклд талархаж байгаагаа хэлж байв.
Майкл “Энэ үлгэр бидэнд тус болно гэж бодож байгаа Та нартаа гялайлаа. Бусаддаа ярьж өгвөл их л баярлана даа” гэлээ.
Төгсөв.
Та ч гэсэн энэ үлгэрийг бусадаа ярьж өгөөрэй, эсвэл “Алтангадас” сэтгүүлийг уншихыг зөвлөөрэй гэж бид танаас хүсэх байна.
Хувирал өөрчлөлт мандтугай!!!

Бяслаг минь хааччихав аа? 3-р хэсэг

2006-10-13T00:51:00.000-07:00

Мөнхөд л энэ замаар тойрч гүйх юм биш биз дээ гэж бодох үед түүний аялал баярламаар үр дүнтэй учирлаа. Урьд өмнө явж байгаагүй хонгилоор урагш явж, булан тойрмогц бяслагийн “N” өртөөн дээр шинэхэн бяслагийг олж харав. Өртөөнд ороод тэр бүр алмайрч орхилоо. Өмнө нь хэзээ ч харж байгаагүй асар их хэмжээний бяслаг. Түүгээр ч үл барам тэнд хэд хэдэн төрлийн бяслаг байв.
Хэсэгтээ л сэрүүн байна уу, зүүдлэж байна уу гэдгээ мэдэхээ болив. Харин хуучин анд Үнэрчсаарал, Гүйдэгбор хоёрынхоо барааг харсаны дараа тодорхой мэдлээ.
Үнэрчсаарал угтан толгой дохин, Гүйдэгбор нь гараараа даллав. Хулгануудын урагш цондойсон бяцхан гэдэс тэднийг нэлээд өмнөөс энд ирж гэдгийг харуулна.
Хоом яаран сандран хариу мэндчилээд, өөрийнхөө дуртай бяслагийг бүгдийг амталж үзлээ. Биеийн тамирын шаахайгаа тайлж холбож үдээд, мөрөндөө углав.
Хоом шинэ бяслаг руу дөхөв. Гэдсээ дүүрмэгц тэрээр шинэхэн бяслагийг өргөөд “Хувирал өөрчлөлт мандтугай!!” хэмээн “хундага өргөв”. Шинэ бяслагаа идэн ийн баясахын сацуу өнөөг хүртэл сурч мэдэж авсан зүйлээ нэхэн саналаа.
Хувирал өөрчлөлтөөс айж эмээж суухдаа тэрээр хуучин бяслагийн үл гүйцэлдэх үзэлтэйгээ зууралдсаар л байжээ. Аль эрт алга болчихсон юмыг шүү дээ.
Харин юу түүнийг өөрчилж орхив оо? Бахардаж үхэх шахаж байсан санаа зовинол, түгшил гэж үү? Үнэндээ үүний л ач байлаа шүү дээ гэж Хоом бодоод инээд алдав. “Надад миний үйлдэл тэнэг мэт бодогдоод ирэнгүүт л өөрчлөгдөж эхэлсэн байх нь шүү дээ. Өөрийгөө өөрчлөгдөхөд өөрийнхөө тэнэг мангарыг шоолон инээх явдал их чухал юм байна. Тэгсэн цагт л хуучин байдлаасаа салж, урагш явж чаддаг байна шүү. Урагш давшин явахын тухайд, найз хулгануудаасаа ашигтай зүйл ихийг сурч мэдлээ. Тэдний хувьд нэг насны амьдрал гэдэг хялбархан зүйл ажээ. Болсон явдалд дэлгэрэнгүй дүн шинжилгээ хийе гээд юмсыг ээдрээ төвөгтэй болгосонгүй. Нөхцөл байдал хувирч өөрчлөгдөөд, бяслаг нэг л өдөр алга болмогц өөрсдөө хувирч өөрчлөгдөн, бяслагийг эрж хайхаар одно. Түүнийг сайн санаж явъя” гэж Хоом гайхалтай уураг тархиа ашиглан бодлоо.
Өнөөг хүртэл хийж ирсэн алдаа эндүүгээ эргэцүүлэн бодоод ирээдүйнхээ төлөвлөгөөнд тусгая гэж шийджээ. Хүн гэдэг хувирал өөрчлөлтөд хандаж чаддаг болох ёстой юм байна. Энэ бол:
- Юмс үзэгдлийн голыг нь олж барьж авч, уян хатан байдлаар, хурдан түргэн хөдлөх явдал
- Асуудлыг хэт ээдрээ төвөгтэй болгодоггүй байх
- Аливааг ямагт төвөгтэй талаас нь бодож өөрийгөө алдаж болохгүй.
- Жижиг сажиг өөрчлөлтийг анзаарч байх. Тэгвэл удалгүй ирэх том өөрчлөлтөд сайн бэлдэж чадна
- Хувирал өөрчлөлтөд түргэн дасан зохицох хэрэгтэй. Оройтвол зохицож чадахгүйд хүрнэ
- Хамгийн том гай түйтгэр өөрийн чинь дотор байдаг. Өөрөө л өөрчлөгдөж чадахгүй бол аливаа зүйл сайн тийш эргэхгүй

Тэрээр ингэж бодлоо. Хамгийн чухал зүйл бол шинэ бяслагийг үргэлж хэн нэгэн, хаа нэгтээ аваад явчихдаг явдал юм. Тэр үедээ тэгж бодогддоггүй. Харин айдас хүйдсээ даван туулаад, адал явдлуудтай сонирхон тулваас түүний чимээ дуулдах аж.
Мэдээж хэрэг, айдас хүйдсийг үл тоомсорлон орхиж боломгүй үе гэж бий. Үнэхээр айдас хүйдэс заримдаа аюултай зүйлээс холдуулж өгдөг тохиолдол байдаг. Гэхдээ хувирал өөрчлөлт бол гаслан зовлон мэт харагдавч үр дүн нь тэнгэрийн хишиг байх нь хязгааргүй олон. Тэгээд бас өөрийнх нь сайн талыг мэдрүүлж өгдөг.
Хоом өөрийнхөө мэдэж авсан зүйлийг уудлан бодож, найз Хээмийнхээ тухай дурсав. Миний хаа сайгүй бичиж үлдээсэн зүйлсийг Хээм олж хараа болов уу? Хээм цөхөрч залхаад, цааш явах сэтгэлтэй болсон болов уу? Аян замд хөл тавьж, илүү сайхан амьдралд хүргэх зүйлээ олж авч чадах болов уу?
Хоом дахин бяслагийн “С” өртөө рүү очиж Хээмийг байгаа болов уу, үгүй юү гэдгийг шалгаж үзмээр санагдав. Тэнд бас дахин буцаж очоод ч, Хээм тэнд байсан ч түүнийг хэцүү орчиноос сугарч гарах арга зам бий гэдгийг түүнд сэнхрүүлж чадах болов уу? Нэг удаа түүнийг өөрчилье гэж очиж байснаа нэхэн саналаа. Тав тухтай газраасаа сугаран гарч, айдас хүйдсээ даван туулж байж л Хээм өөрөө замаа олж харахгүй бол болохгүй. Хэн ч түүний оронд ингэж хийж өгөхгүй, бас ухуулан ятгаад уг хүн өөрөө л өөрчлөгдөж хувирахын сайн талыг анзаарч ойлгохгүй бол хэн ч түүгээр аливаа зүйлийг хийлгэж чадахгүй.
Хоом Хээмийн төлөө ямагт анхааруулга үлдээж ирсэн билээ. Тэр ханан дээр бичсэн анхааруулах өгүүлбэрийг унших л юм бол урагш явж чадах юм.
Хоом өөрийнхөө сурч мэдсэн зүйлийг сайтар боловсруулан бяслагийн “N” өртөөний хамгийн өргөн ханан дээр түүний гол чухал санааг бичлээ. Түүнийгээ маш том бяслаг зурж хүрээлээд мушилзав.

• Хувирал өөрчлөлт ямагт бий болмуй (бяслагийг ямагт олж, тэр нь бас арилж алга болно)
• Хувирал өөрчлөлтийг урьдчилан төсөөлж байя (бяслаг алга болно гэдэгт бэлтгэлтэй байя)
• Хувирал өөрчлөлтийг тандан мэдэж байя (бяслагийг ямагт үнэрлэж байвал хуучирч муудсаныг анзаарч болно)
• Хувирал өөрчлөлтөд хурдан түргэн дасан зохицоё (хуучин бяслагаас аль болох хурдан залхвал, тэр хэрээр шинэ бяслагийг сонирхох болно)
• Хувирч өөрчлөгдөе (бяслагтайгаа хамт урагш давшъя)
• Хувирал өөрчлөлтийг сонирхоцгооё (адал явдлыг хангалттай амталж, шинэ бяслагийн амтыг мэдэрцгээе)
• Урагшилж, хурдан түргэн өөрчлөгдөж, дахин түүнийхээ үр шимийг үзье (бяслагийг бас дахин гартаа хийх болно)

Хоом Хээмтэй хамт бяслагийн “С” өртөөнд байсан тэр үеэ бодвол нэлээд хол явчихсан мэт бодогдож байв. Санаа амран бодож үзвэл, бодит байдал муу тийш хандах нь амархан гэдгийг ойлгож байлаа. Тэрээр одоо өдөр бүр бяслагийн “N” өртөөг нэгд нэгэнгүй нягтлан шалгаж, өөрийнхөө бяслагийн нөхцөл байдлыг нарийвчлан нягтлах болов. Урьдчилж төсөөлөмгүй хувирал өөрчлөлтөнд балмагдан гайхахгүйн тулд чадах бүхнээ хийж байгаа нь энэ.
Бяслаг маш их байсан ч Хоом үе үе бартаат замд гарч, шинэ нутаг орныг нягтлан шалгаж, хавь орчиндоо бий болж байгаа хэрэг явдлыг ямагт анхаардаг боллоо. Ямар сонголт байж болохыг мэдэж байх нь дадаж дассан газартаа түгжигдэж сууснаас хавьгүй дээр гэдгийг ойлгож байснаас тэр бизээ.
Удалгүй гадаах зам дээр ямар нэгэн юм хөдлөх чимээ сонсогдов. Чимээ улам тодорч, хэн нэгэн ойртож ирж яваа нь мэдэгдэв. Хээм маань хүрч ирэх нь энэ үү? Тэр ирж яваа юм биш биз?
Хоом амандаа залбирч байлаа. Өдий болтол өчнөөн удаа хүсэн гуйж залбирч байсан зүйл нь энэ. Эртний анд нь айсуй байгаасай билээ…

БЯСЛАГТАЙГАА ХАМТ УРАГШИЛЖ, ТҮҮНДЭЭ БАЯСАЖ ЯВЬЯ.

Төгсөв.
(Үгүй ээ, эндээс л эхэлж байж магадгүй юм.)

ЯРИА ХӨӨРӨӨ
ТЭР ОРОЙ
Майкл үлгэрээ ярьж дуусаад өрөөнд байгаа хүмүүсийг гүйлгэн харвал ангийнхан нь бүгд инээцгээж байлаа. Хэдэн хүн амандаа талархлын үг хэлж, энэ үлгэрээс их зүйлийг сурч мэдлээ гэцгээж байв. Ингээд тэд энэ орой нэг газар уулзаж хөөрөлдөцгөөхөөр болоод тарлаа.
Орой нь тэд нэгэн зочид буудлын амралтын танхимд дахин цугларч, өөр өөрсдийн “бяслагийг” олох талаар, бас өөрсдөө төөрч будилах замд хэрхэн мунгинаж байгаа тухайгаа ярилцацгаасан юм.
Анжела “За тэгвэл та нар энэ үлгэрийн хэнд нь хамаарах юм шиг байна вэ? Хээм үү, Хоом уу, Үнэрчсаарал уу, Гүйдэгбор уу?” гэж бодлогоширонгуй асуулаа.
Карлос хариулав.
- Түрүүнээс хойш би энэ тухай бодож байлаа л даа. Спортын бараа худалдах бизнес эхлэхээсээ өмнө айхтар хувирал өөрчлөлттэй тулгарч, бүдэрч унаж байснаа саналаа шүү. Миний хувьд Үнэрчсаарал лав биш. Би нөхцөл байдлаа хурдан мэдэрч чадаагүй, хувирал өөрчлөлт болоод байгааг ч анзаарах сөхөөгүй байсан. Бас Гүйдэгбор ч биш байв. Шуудхан үйлдэл хийгээгүй. Тэгээд хэн нь байсан бэ гэвэл Хээмтэй л төсөөтэй юм уу даа. Яагаад гэвэл дасч дадсан орчиндоо л байгаад байхыг бодсон хэрэг. Үнэндээ хувирал өөрчлөлтийг шийдвэрлэе гэсэнгүй шүү. Нүдээ нээхийг хүсээгүйтэй адил юм уу даа”.
Майкл Карлостой найз байсан ахлах сургуульд байх үедээ буцаж очсон мэт санаад “Чухам юу болсон юм бэ” гэж асуулаа.
Карлос “Ажил төрлийн санаанд оромгүй өөрчлөлт” гэв.
Майкл инээгээд “Хусагдчихсан уу?” гэж асуув.
-“За тэгж хэлж болох л юм байна. Шинэ бяслаг эрж хайя гэж бодоогүй хэрэг. Би ингэх учиргүй гэж боддог байлаа. Тийм болохоор тэр үед үнэхээр хэцүү байдалд унасан”.
Эхэндээ чимээгүйхэн байсан нөхөд нь удалгүй дуу шуу орж, ичиж нэрэлхэлгүй хууч хөөрцгөөж эхлэв.
Цэргийн хүн болсон Фрэнк ингэж ярьлаа “Хээмийн тухай гэснээс нэгэн найзынхаа тухай саналаа. Түүний хэсэг цомхотгогдох болсон бөгөөд тэр ганцаараа эсэргүүцсэн юм. Хамт ажиллагсад нь удалгүй өөр өөр хэсэг рүү шилжсэн. Бид түүнд өөр тийш шилжих санаа төрвөл зөндөө боломж гарна гэж ятгахыг оролдовч, тэр өөрийгөө хувирч өөрчлөгдөх хэрэгцээ ер байхгүй гэж үзсэн юм. Ерөөс тэдний хэсгийг цомхотгогдох болсонд цочирдсон хүн ганцхан тэр л байлаа. Санаанд нь багтаагүй өөрчлөлттэй дасан зохицохоор одоо ч зүдэрч суугаа шүү” гэв.
Чешка ийн хэлэв “Би ч гэсэн өөртөө тийм явдал болно чинээ бодоогүй юм. “Бяслаг” алга болсон тохиолдол нэг байтугай таарч байлаа. Ялангуяа хувийн амьдралд. Гэхдээ сүүлд нь л анзаардаг юм билээ” гэв.
Бүгд инээлдсэн ч Натан инээсэнгүй.
“Магадгүй тэр л чухал зүйл нь юм” гээд Натан “Хувирал өөрчлөлт хэнд ч ирдэг” гэв. Тэрээр үргэлжлүүлэн “манай гэрийнхэн энэ үлгэрийг мэдэж байсан бол гэж бодох юм. Харамсалтай нь манай бизнест өөрчлөлт хувирал болж байна гэдгийг хүлээн зөвшөөрье гэсэнгүй. Одоо бол хоцорсон, өчнөөн олон мухлаг дэлгүүр үүд хаалгаа барьж, дампуурахгүй гэхийн газаргүй болсон” гэлээ.
Бүгд л гайхав. Натаны бизнес сайн явж байгаа гэж тэд бодоцгоож байсан юм.
-“Юу болсон юм бэ” гэж Чешка асуулаа.
“Барааны нэр төрөл олон, бас хямдхан супермаркет гарч ирээд манайх шиг жижигхэн дэлгүүр маш хурдан хоцрогдсон. Үнэндээ яаж ч чадаагүй. Одоо бодоход бид ер нь Үнэрчсаарал, Гүйдэгбор хоёр шиг байж чадаагүй, Хээм шиг л байж дээ. Тэр газартайгаа зууралдсаар хувирч өөрчлөгдөөгүй юм. Нэгэнт бий болсон зүйлийг тоохгүй байсаар одоо зовлонтой юмтай учраад байна. Хоомоос л ганц хоёр юм сурч авдаг байж. Өөрсдийгөө шоолж, хийж байгаа зүйлээ өөрчилж чадаагүй болохоор л тэр байхдаа” гэв.
Лаура нэлээд сайн бизнес эмэгтэй бөгөөд түрүүнээс хойш юм ярилгүй, хүмүүсийн яриаг л чих тавин сонсч байлаа. Тэрээр “Би энэ үлгэрийн тухай их бодлоо. Яавал Хоом шиг болох бол? Яавал алдаж эндүүрч байгаа зүйлээ анзаарах вэ? Яавал өөрийгөө шоолж чаддаг болох вэ? Өөрсдөө өөрчлөгдөж улам сайн явахад яавал дээр вэ?” гээд үргэлжлүүлэн “Би мэдмээр байна. Хувирал өөрчлөлтөөс айж эмээж буй хүн хэчнээн байгаа бол?”
Хэн ч хариулсангүй тул тэрээр дахин “Гараа өргөөч?” гэлээ.
Нэг хүн гараа өргөв.
“Тийм байдаг юм байж. Үнэнч шударга хүн нэгээс өөр байдаггүй байжээ” гээд “Тэгвэл ингэж асуувал дээр юм байна. Өөрөөсөө өөр хүнийг хувирал өөрчлөлтөөс айж байгаа гэж бодож байгаа хүн гараа өргөе” гэхэд бүгд гараа өргөлөө. Бүгдээрээ инээлдэв.
-“Энэ юу гэсэн үг вэ?”
-“Өөрөө болохоор хүлээн зөвшөөрөхгүй байна гэсэн үг” гэж Натан хариулав.
-“Яг тийм” гэж Майкл хэлээд “Би айж эмээгээгүй. Гэхдээ миний хамгийн сонирхож байгаа зүйл бол “хэрвээ айдас байхгүй бол ер нь юу хийх болоо?”.
Чешка яриаг нь тасалж ийн өгүүлэв.
-“Би энэ үлгэрээс олж авсан сургамж бол: Хувирал өөрчлөлт хаа сайгүй болж байдаг. Аль болох түргэн гар тосон угтаж авбал цаашдаа сайн зохицуулж чадна гэсэн ийм хоёр зүйл байна. Хэдэн жилийн өмнө юм даа, манай компани хорь гаруй боть нэвтэрхий толь бичгийг иж бүрдэл болгон худалддаг байсан юм. Нэг хүн нэвтэрхий толь бичгийн агуулгыг ганц ширхэг дискэнд багтаагаад одоогийн үнээс маш хямд үнээр худалдаалах ёстой гэдэг санал гаргалаа. Тэгвэл нэмэлт засварыг хийхэд ч төвөггүй, бас бүтээгдэхүүний өртөг ч буурч олон хүн худалдаж авах боломжтой болно гэсэн юм. Гэвч бид нар эсэргүүцсэн” гэж ярьлаа.
-“Яагаад” гэж Натан асуув.

Хуучны хүний сэтгэл

2006-06-13T22:52:00.000-07:00

Сэтгэл санаа үймрээд ирэхээр би глобус эргүүлдэг юм. Доор өгүүлэх зүйл иймэрхүү маягийн яриа юм л даа.
Азийн Их сургуулийн профессор (монгол судлалын) –ынд саяхан монгол өвгөн иржээ. Эсгий малгай духдуулж, монгол дээл өмсөж, хөлөг онгоц мэт ээтэн хоншоортой монгол гутал угласан, тал нутгаасаа шуудхан гараад ирсэн үү гэмээр их л цовоо цолгин хүн байлаа. Гэнэтийн үл таних гийчин бөлгөө. Өвгөн Төмөр гэе.
Залуудаа тал нутгийн нэгэн бага сургуулийн захирал байсан агаад ажлаа өгснөөсөө хойш далайн төвшнөөс 3000 метрийн өндөрт буй Монголынхоо өндөрлөг тал нутагт хонь хариулж буй аж. Үдэш нь гэртээ одот тэнгэрийн дор унтдаг бөлгөө. Өөрөөр хэлбэл монгол хүний жаргалан тэр юм.
Койбүчи профессорын гэр хавиар хэдэн үеийн өмнөөс Мүсашиногийн төгөл байдаг байлаа. Одоо орон сууцны хороолол болжээ. Төмөр өвгөн автобуснаас буугаад тэдний гэрийн хонхыг дарлаа. “ Японыг үзье гэж бодоод” гэж өвгөн ярив. Далиманд нь далайг ч үзмээр байна гэв. Кэйко эзэгтэй гайхсан хэдий ч энэ гэрийн хоёр хоёул уужуу сайхан сэтгэлтэй хүмүүс учир ёсоор болгожээ. Өвгөн тэднийд сар гаруй байлаа.
Үнэндээ бол мань өвгөн Улаанбаатарт их сургуульд япон хэл үздэг охинтойгоо иржээ. Онгоц газардах үеэр цонхоор нь Токиогийн шөнийн далай цэлийж харагдав.
Өвгөн ширтэн харж байлаа. Монголчуудын ихэнх нь амьдралдаа далай үзэлгүй хальдаг билээ. Өвгөн далайн давалгаан дээгүүр загас агнуурын дэнлүү энд тэндгүй тархсаныг хараад “Үгүй ер энэ тэнгэрийн ододын гэгээ далайд тусаад байна уу даа” гэж охиноосоо асуужээ. Хүн гэдэг амьтан харь нутагт очихоороо өөрийн эрхгүй шүлэгч болдог юм уу даа.
Иддэг хоол хүнсээ аваад иржээ.
Хоёр хонь авчирч нэгийг нь Койбүчи профессорынд өгчээ.
- “Хонь хөтлөөд ирсэн гэж үү?”
- “Үгүй, махыг нь шуузлаад иржээ, нэг хонины мах гэхэд л тохойндоо өлгөөд явах хэмжээний болдог юм байна”
Хонины махаа сайн буцалгаад хатааж, жижиглэж үйгээд дахин хатаагаад жижиг уутанд чигжээд хийдэг. Идэхдээ хутгаар хэгзлэн, буцалж буй гурилтай шөлөнд хийгээд иддэг аж. 13 дугаар зуунд Чингис хааны байлдан дагуулалтын үеийн цэргийн хүнс ч ийм байсан билээ. Би түүх бичлэгээс ийм яриаг бахархан уншсан, мэддэг байсан ч одоо хүртэл энэ хэвээрээ гэдгийг нь харин огт мэдээгүй явжээ.
Монгол хүн ихэнхдээ загас иддэггүй ч Койбүчигийн гэрийн оройн хоолонд үе үе загас өгч байлаа. Өвгөн нэлээд цааргалах хэдий ч идэж байв.
“Ямартаа ч сурах нь зөв” гэсэн гэдэг. Хойт насанд юмыг яаж мэдэх вэ Япон хүн болоод төрчихөж юуны магад. Тийм болохоор өвгөн дасгал сургууль хийж байгаа нь тэр ажээ.
Монгол хүн эрт дээр үеэс тал нутгийн шалбааг уснаас ихээхэн цэрвэдэг. Учир жанцанг нь сайн мэдэхгүй юм, гэхдээ Японы “Кожики” (Манай эриний 712 онд бичигдсэн японы эртний 3 боть түүхэн сурвалж бичиг, орч)-д шалбааг усанд мангас байдаг (үнэндээ шалбааганд нян байдаг) гэдэгтээ агаар нэг байж болох юм.
Усанд ордоггүй нь ч учир нэгтэй байж магадгүй .Мэдээж тал нутаг сэвэлзүүр хуурай агаартай. Хир буртаг шууд хатаж, түүнийг нь салхи хамаад авч оддог. Өдөр бүр салхи, агааран усанд орчихдог гээд ойлгоход болно.
Гэвч чийг ихтэй Японд байгаа болохоор усанд орсон нь дээр гэж Койбүчи профессор зөвлөв. Өвгөн Төмөр “Үгүй ээ” гэж татгалзжээ. Усанд орох газар шалбааг устай агаар нэг аж. “За тэгвэл ядаж шүршүүрт ор доо” гэхэд арай гэж зөвшөөрчээ.
Гэхдээ тэмдэглэлийн дэвтрээ гаргаж ирээд шудран эргүүлж байснаа “Өнөөдөр базаахгүй өдөр байна” гээд инээмсэглэсэн гэдэг.
Өвгөнийг профессор дагуулан далайг ч, Фүжи уулыг ч үзүүлэв. Фүжи уулын бараа харагдах толгойд ирэнгүүтээ өвгөн бохирч суугаад хад чулуу мэт хөдөлгөөнгүй болов. Удалгүй жижигхэн бойпор гаргаж ирээд өвсөн дээр тавьж, хараа бараа Фүжи ууланд зориулан сан тавьлаа. Профессорын нүдэнд нулимс хураад ирэв. Фүжи уул ч гэсэн энэхүү эрт цагийн сэтгэл өвөрлөсөн хүнтэй уулзаж учраагүй хэдэн зуун жил болсон бизээ.
Япон хэлнээс орчуулав.
Улаанбаатар, 2006 оны 2 дугаар сарын 12

Харилцан ярилцдаггүй Хятад-Японы харилцаа

2006-06-13T22:42:00.000-07:00

Дундад улсын том хотуудад сүндэрлэх худалдааны төвүүдэд “кайтэн осүши”(цувуурын түүхий загас) япон үндэсний хоолыг амаа олохгүй зооглож буй хятадуудыг төвөггүй олж харж болно. Сүүлийн жилүүдэд Бээжин, Шанхай зэрэг хотуудад япон ресторан борооны дараах мөөг мэт олширч, япончуудын “амт шимт” хятадад байр сууриа баттай эзэлж буй нь энэ юм. Гэхдээ хятад хүний ходоодонд шингэх япон “тархи” толгойдоо очтол өдий гэж япончууд бичиж байна. Энэ хоёр их гүрний зөрчил сүүлийн жилүүдэд гэрлийн хурдад биш ч үржүүлэхийн хүрдэнд орлоо. Монгол улсын стратегийн гол түнш болох энэ хоёр улс эв зүйгээ ололцож, эвдрэл зөрчилгүй байгаасай билээ.
Зарим эх сурвалжийн үзэж буйгаар хоёр орны харилцаа дараах гурван үе шатаар өрнөж ирсэн бололтой.
1. Эрт цагийн Кенто Ши (Японы нара, хэйаны үед Тан улсын соёлоос суралцахаар МЭ 630-894 он хүртэл зургаан удаа зорчсон японы төлөөлөгчид) болон Буддын соёлын нөлөө зэргийг багтаасан сул дорой Япон болон хүчирхэг Хятадын харилцааны үе.
2. Мэйжийн эрс хувьсгал, Япон-Чин улсын дайн, цаашлаад милитарист Японы эх газрын төлөөх түрэмгийлэл, Дэлхийн II дайнд ялагдсан ч дайны дараах эрчимтэй хөгжил, техник технологиороо тэргүүлэх болсон хүчирхэг Япон болон соёлын хувьсгал, үймээн самуунаар дүүрсэн буурай Хятадын харилцааны үе.
3. 1978 оноос эдийн засгаа хөгжүүлэх эрс шинэчлэл хийж, үсрэнгүй хөгжиж буй Хятад болон 1990-ээд онд эдийн засгийн хямрал доройтолд орсон ч улс төр, эдийн засгийн цар хүрээгээрээ дэлхийд хоёрт ордог хүчирхэг Японы харилцааны үе буюу анх удаа хоёул хүчирхэгжсэн үе.
Одоо энэхүү нэн өвөрмөц гурав дахь үе үргэлжилж байгаа бөгөөд урьд өмнө огт байгаагүй нөхцөл байдалд буй хоёр орны ард түмэнд “хоёул хүчирхэг” хэмээх сэтгэл зүйн бэлтгэл хараахан төлөвшөөгүй байна гэж үзэх үндэслэл байгаа аж.
Урд хөрш маань эдийн засгийнхаа эрс үсрэлтийн жилүүдэд Японы Засгийн газрын Хөгжлийн Төлөөх Хөтөлбөр (ODA) зэрэг зээл, тусламж дэмжлэгийг тасралтгүй авч, одоо эдийн засаг нь тогтворжиж, хүмүүсийнх нь амьдрал дээшилж, улам бүр хүчирхэгжсээр байгаа билээ. Гэвч эд баялаг арвижих тутам эрх хүчийг төрүүлдэг гэдэг. Хятадын хүчирхэг байдлыг япончууд хүлээн зөвшөөрөхгүй байна гэж тэд “гомдоллодог”.
Ерөөс ирээдүйд өрсөлдөгч болох хувь зохиолтой л бол цаашдын зам мөрөө одооноос тодотгож, тоглоомын дүрэм, арга замаа эрэх нь дээр гэж үзэгсэд хоёр талд олон байна. Усан хил, газар нутаг, эрчим хүч, байгалийн баялаг, хоол хүнс гээд олон асуудал чухамхүү хоёр талын стратегийн үр дүнтэй яриа хэлэлцээрээр шийдэгдэх билээ. Тиймээс үе үе “хэрэлдсэн” ч харилцан ярилцах “хоолой”-гоо хааж боож болохгүй гэдэг нь улам бүр тодорхой болж байна.
Зэн Зянь Мин даргын үед ч хоёр орны харилцаа ихээхэн бэрхшээлтэй байжээ. Яагаад Зэн дарга япончуудад хатуурхдаг байсныг японы хэвлэлүүд “...хүүхэд байхдаа Шанхайд байрлаж байсан японы цэргийн эрхмийн нохойд хөлөө хазуулснаа мартаж чаддаггүй байснаас...” гэж хүртэл тайлбарласан нь бий. (Foresight 2005,4, 76-р тал). Зэн даргын үед хятадын залуучуудын эх оронч, үндсэрхэг үзэл улам бүр дэвэрсэн гэлцдэг.
Өнгөрсөн зун болсон Хятад-Японы хөл бөмбөгийн тэмцээний үед үүссэн үймээн нь Коммунист Залуучуудын байгууллагад ихээхэн итгэл найдвар тавьдаг удирдагч Ху Жин Таод томоохон цохилт болжээ. Үндэсний үзлийг төлөвшүүлэх ажил хэрээс хэтэрч, нугалаа гарч буйг ажигласан тэрээр өнгөрсөн намар цэргийн зөвлөлийн даргын албанд томилогдсныхоо дараагаас тодорхой алхам хийж эхлэв. Ху дарга өнгөрсөн оны 10 дугаар сард сэтгэл хөдлөлдөө хэт автсан эдгээр залуучуудыг “бахардан галзуурах залуу үе” хэмээн нэрийдэж, түүний мэдэлд байх хэвлэлүүд “Эрүүл оюун ухаанаа алдсан үндэсний ухамсар хэрхэн төр улсынхаа эрх ашигт тус нэмэр болох билээ” гэж бичиж байлаа.
Япон улс НҮБ-ын Аюулгүйн Зөвлөлийн хориг тавих эрхтэй байнгын гишүүн оронд нэр дэвшиж, ид хэлэлцэгдэж буй 4 дүгээр сарын нэгэн өглөө мөнөөх “бахардан галзуурах залуу үе”-ийн шинэ давалгаа албан ёсоор хүлээн зөвшөөрөгдөөд байсан японы дунд сургуулийн сурах бичгийг эсэргүүцэж буй нэрээр бослого гаргасан билээ. Өглөөний 9 цагаас эхлэн хэдэн зуун хүн Бээжин дэхь Японы элчин сайдын Яамны дэргэд цуглаж “Японыг даран сөнөөе”, “Япон барааг устгая” гэх мэт уриа лоозон барин хашхирч, лааз, шил, чулуу шидэн ЭСЯ-ны цонхыг хагалж, Олон Улсын Венийн конвенцийг ноцтой зөрчсөнийг дэлхий даяар шуугисан.
Үүний зэрэгцээ ноён Коизүми дайны тэргүүн зэргийн “нүгэлтнүүдийг” оршуулсан гэх Ясүкүни сүмд мөргөл үйлдсэнийг Хятадын тал ямагт “хэрүүлийн алим” болгосоор ирсэн бөгөөд үүнийг “яагаад ч ойлгохгүй, энэ Ерөнхий сайдад ердөө ч итгэж чадахгүй” байгаа билээ. Энэ сүмийг Японы төр улсын үйл хэрэгт амь насаа зориулсан хүмүүсийн дурсгалыг хүндэтгэн 1869 онд байгуулсан бөгөөд энд Мэйжийн эрс шинэчлэлээс (1868 он) Дэлхийн II дугаар дайныг дуусах хүртэл дайнд амь үрэгдсэн хоёр сая дөрвөн зуун мянга гаруй япон хүний сүнс сүлд оршдог гэж үздэг тахилгын газар юм. Энэ сүмд дайны А зэрэглэлийн ялтнуудын сүнс сүлдийг тахих ёсыг 1978 оноос үйлдэж эхэлсэн бөгөөд 1979 онд энэ хэрэг нийтэд ил тод болжээ. Сүмд тухайн үеийн Ерөнхий сайдууд хүндэтгэл үзүүлдэг байхад Хятадын талаас иймэрхүү гомдол гаргаж байсангүй. Харин 1985 онд Ерөнхий сайд Накасонэ уг сүмд очсон үеэс Хятадын тал “гомдож” эхэлсэн бөгөөд Накасонэ сайд энэ асуудал дээр буулт хийж дараа жилээс нь энэ сүмд очихоо албан ёсоор зогсоосон юм.
2001 оны 8 дугаар сард Коизүми анх эл сүмд очсон бөгөөд 2002 оны 12-р сард дахин хүндэтгэл үзүүлэн мөргөхөд тухайн үед Японд сууж байсан Хятадын элчин сайд ихэд эмзэглэжээ. Коизүми үүнд “дайн үл хийх тангарагаа дахин нотолж буй хэрэг” хэмээн даруухан хариулж байсан бол дахин сонин хэвлэлүүдээр өгүүлэл, нийтлэл тавьмагц эрс шийдэн “За, тэгвэл нутаг буцдаа” гэсэн аж.
2003 оны 10-р сард Индонезид хоёр улсын Ерөнхий сайдууд уулзахад Хятадын тал “Хоёр орны харилцаанд гарч буй асуудлууд шийдвэрлэгдээсэй гэж хүсч байна” гээд мөнөөх сүмийн асуудлыг дахин сөхжээ. Маргааш өглөө нь Коизүми “Ясүкүни сүмд очих нь ерөөс милитаризм дахин сэргэж буй асуудал биш гэдгийг Хятад улс сайн ойлгож байгаа биш үү. Гэвч энэ асуудал Япон-Хятадын харилцаанд саад тотгор болох ёсгүй” хэмээн мэдэгдээд уг сүмд цаашдаа ч очно гэдгээ илэрхийлэв.
Гэтэл өнгөрсөн оны 11-р сард Чилид болсон уулзалтын үеэр хоёр орны удирдагчид уулзахад Ху Жин Тао “Хятад-Японы хооронд улс төрийн зогсонги байдал бий болж, мухардмал байдал үүсээд байгаагийн гол шалтгаан нь Японы удирдагч Ясүкүни сүмд очиж байгаагаас болж байна. Зохих арга хэмжээ авах хэрэгтэй” хэмээн анх удаа төрийн өндөр албан тушаалтны тодорхой нэр, шалтгааныг зааж өгүүлэв. Харин Коизүми “загас” мэт дуугүй өнгөрч, маргааш нь болсон хэвлэлийн бага хурал дээр сэтгүүлчдийн ямар ч асуултад хариулахгүй хэмээн хариу барьжээ.
Өнгөрсөн сард БНХАУ-ын Төрийн Зөвлөлийн Ерөнхий сайдын орлогч Хатагтай У И Япон улсад ажлын айлчлал хийж, Ерөнхий сайд Коизүмитэй уулзахаар төлөвлөсөн байсан ч “Яаралтай ажлаар дуудагдлаа” хэмээх шалтгаанаар сайдтай үл ярилцах гэсэн аргыг сонгон буцаж, улмаар манай улсад айлчилсан билээ.
Ноён Коизүми энэ талаар хэвлэлийнхэнтэй уулзахдаа “Нөгөө тал маань уулзья гэсэн болохоор ойлголцох сайхан боломж гарлаа гэж бодож байлаа. Гэвч яагаад больсныг ойлгохгүй байна. Хэрэв уулзмааргүй байна гэвэл уулзах шаардлага алга, уулзья гэвэл уулзаж болох юм” гэж (NHK, 2005-05-23) тун даруухан өгүүлж байлаа.
Уг айлчлал болохын өмнөхөн буюу 5 дугаар сарын 16-ны өдөр Японы Парламентын олонхийн танхимын төсвийн байнгын хорооны хуралдаан дээр Японы Ардчилсан намын тэргүүн Окада мөнөөх сүмийн асуудлыг сөхөхөд Коизүми “Хэзээ очихоо би тааллаараа шийднэ” (Yomiuri, 5.24) гэж мэдэгдээд “Би энэхүү сүмд Ерөнхий сайдын хувьд бус, харин хувь хүнийхээ хувьд очдог” гэсэн байна. Түүний энэ үг маргааш нь л гэхэд хятадын төв хэвлэлүүдэд нийтлэгдсэн бөгөөд хатагтай У И чухам энэ ер бусын гэмээр тодорхойгүй уур амьсгал дунд эх орноосоо Япон руу мордсон аж.
Эдгээр үйл явдлаас ажиглахад Хятадын тал Коизуми Ерөнхий сайдтай уулзахгүй байх нь яриа хэлэлцээр хийх үед үүсч болзошгүй эрсдлээс илүү эрсдэл багатай гэж үзэв үү гэлтэй. Япончууд Хятадын өндөр албаны хүний гэнэт нутаг буцсан энэ явдлыг ёс зүйтэй холбон тайлбарлаж хэвлэлээр төрөл бүрийн тайлбар, таамаглал хийж байсан боловч Засгийн газраас “Хятад-Японы харилцаа үүнээс илүүтэйгээр муудах нь хоёр орны харилцаа хамтын ажиллагаанд зөвхөн сөрөг үр дагавар л авчирна” хэмээн үзээд Японы Засгийн газар энэ явдалд хүлээцтэй хандахаар шийдвэрлэснээ 5 дугаар сарын 25-нд албан ёсоор мэдэгдсэн билээ.(Yomiuri shinbun, 2005.5.26)
Үүнээс ажиглахад Япон ч улам бүр хүчирхэгжиж буй Хятад улсыг сэтгэл зүйн хувьд хүлээн зөвшөөрч эхэлж байна уу гэлтэй. Харин өнгөрсөн 4 дүгээр сард болсон Хятад дахь Японы эсрэг үймээн самуун нь Япон улс НҮБ-ын Аюулгүйн зөвлөлийн байнгын гишүүн орон болох асуудал хийгээд Тайваны асуудалтай холбоотой гэж Япончууд үздэгээ хэвлэл мэдээллээр нуусангүй.
Хоёр тал ирээдүйд харилцан өрсөлдөхүйц томоохон хөршүүд гэдгээ хүлээн зөвшөөрч, үндэстний түгжигдмэл байдлаас гарч, олон талт хамтын ажиллагаагаа бүрэн бүтэн сэргээн хадгалах албан ёсны гэрээ хэлэлцээрээ үргэлжлүүлэхийн зэрэгцээ албан бус найрсаг хамтын ажиллагаагаа хөгжүүлэх нь өнөөгийн үл итгэлцэх, хардах сэрдэх байдал түүх болон үлдэхийн эхлэл болох болов уу.
Дэлхий дахины энх тайван, аюулгүй байдал Ази тивээс олон талаар хамааралтай. Монгол улс нэгэн цагт Ази Номхон далайн бүс нутийн улсуудын хооронд харилцан үл довтлох, хүч үл хэрэглэх тухай конвенц байгуулах санал дэвшүүлж байсан удаатай. Айл саахалт Хятад, Япон улсын төрийн тэргүүнүүд бие биедээ айлчилсангүй гурван жил гаруй боллоо. Японы Ерөнхий сайд Жюничиро Коизүми 2001 оны 8 дугаар сард Ясүкүни сүмд очсоноос хойш хоёр орны Ерөнхий сайдын түвшний “pipe” бөглөрч орхисон гэдэг. Хүйтэн дайны үеийг санагдуулам уур амьсгал хоёр их түншийг маань эзэмдэх нь тэдний тусламжийн гар харан амьдардаг Монголчууд бидэнд сайн зүйл биш билээ.
“Харилцан ярилцдаггүй” Хятад-Японы харилцааны өнөөгийн байдлын тухай товч тоймлоход ийм байна.
2005-6-р сар

Бяслаг минь хааччихав аа? 2-р хэсэг

2006-06-13T22:32:00.000-07:00

…Яаж ийж чармайж байгаад урагшлая гэвч нэг л мэдэхэд санаа нь зовж эхлэв. Урт хугацааны турш бяслагийн “С” өртөөн дээр гар хоосон хүлээсээр байгаад сул дорой болчихжээ. Хоом сулавтархан инээмсэглээд ингэж бодлоо.
“Хоцорсон ч гэсэн, юу ч байхгүйгээс дээр. Зорилгодоо хүрэхэд удаан хугацаа шаардагдах байх, бас илүү хүнд ч байх. Гэхдээ хэрэв дахин боломж барьж авч чадахгүй бол шууд л орхин явж, өөрчлөлт хувиралтад зохицох нь хавьгүй дээр юм байна” гэж бодлоо.

Хоом хэд хэдэн газраас багахан бяслаг олж байсан ч тэр нь тун удалгүй дуусч байв. Ахиухан бяслаг олоод Хээмд аваачиж өгч, түүнийг эрэлд гаргах сэдлийг төрүүлэхсэн гэж бодно. Гэвч найдлага муу байв. Бага зэрэг урагшлав уу даа гэж бодовч тэр дороо л төөрч орхино. Хоёр алхам урагшлаад нэг алхам ухарч… иймэрхүү л байв. Гэхдээ урагшлах нь нэлээд хэцүү байсан боловч айж болгоомжлон дэмий суухаас хамаагүй дээр байлаа.
Гэсэн хэдий ч цаг хугацаа өнгөрөхийн хэрээр үнэхээр шинэ бяслаг олж чадах уу, үгүй юу гэдэгтээ эргэлзэх болов. Идэх хэмжээнээсээ илүүг олъё гэж бодоод байгаа юм биш байгаа? Хөнжлийнхөө хэрээс илүү хөлөө жийе гээд байгаа юм биш биз дээ? гэсэн бодол ч төрөв.
Тэрээр бодлогоширч байснаа өөртөө ийн хэлэв. “Одоо нөхцөл байдал хүсмээр сайн биш байгаа ч бяслаг байхгүй байснаас л дээр байна. Яагаад гэвэл байхгүй чигээрээ байгаад байгаа биш, харин яаж ийгээд болгоё, бүтээе гэж байгаа болохоор. Хоёр хулгана чадаад байхад би чадаж л таарна. Ер нь бодоод байхад, бяслагийн “С” өртөөний бяслаг нэг л шөнө гэнэт алга болчихоогүй юм байна шүү дээ. Бяслаг улам бүр багасаж, үлдсэн нь хуучирч, бүр амт муутай болж байжээ. Аягүй бол хөгцөрч муудаж байснаас зайлахгүй. Тэгсэн мөртлөө тэр янзаараа гараа хумхиад л сууж байдаг. Харин одоо бол өөр” гэж бодлоо.
Хоом энэ бодлоо үргэлжлүүлэн “Ер нь ямар нэгэн өөрчлөлт бий болоод байгааг анхааралтай ажиглаж байсан бол, энэ өөрчлөлтөд бэлтгэж, анхааралтай ажиглаж байсан бол тэгтлээ цочирдож балмагдана гэж үү дэ. Одоо л ойлгож байна шүү. Үнэрчсаарал, Гүйдэгбор хоёр аягүй бол бэлтгэлтэй байсан даа. За, үүнээс л хойш ёстой анхааралтай байя” гэж тэр тунгаав.
Хувирал, өөрчлөлт гарна гэдгийг урьдчилан тархи толгойдоо хийж, даган өөрчлөгдөхийг эрэлхийлж байх хэрэгтэй юм. Хэзээ өөрчлөлт гарах бол доо гэдгийг мэдэрч, түүнд зохицох бэлтгэлийг хийж байх ёстой юм байна.

Тэрээр жаал амсхийснээ ханан дээр ингэж бичлээ.

БЯСЛАГАА САЙН ҮНЭРЛЭЖ БАЙВАЛ ХӨГЦӨРЧ МУУДСАНЫГ НЬ АНЗААРАХ БУС УУ?

Нэлээд хугацаа өнгөрсөний дараа Хоом арай гэж нэлээд томхон өртөө рүү орлоо. Гэвч дунд нь хүртэл яваад хартал хоосон байсанд ихэд гутрав. “Их санасан газар есөн шөнө хоосон” гэгчийн үлгэр боллоо гэж тэр бодлоо. Хурдхан зугатаж гармаар. Улам бүр тамирдлаа. Яахыгаа ч мэдэхгүй хэвээр, ер нь амьд үлдэж чадмааргүй ч санагдав. Ерөөс нөгөөх бяслагийн “С” өртөө рүүгээ буцах уу? Хээм тэндээ байгаа бол ядаж ганцаардахгүйсэн. Тэгснээ өөрөөсөө бас нэг асуулт асуув ”Хэрвээ айдас хүйдэс байхгүй бол ер нь юу хийх болоо?”
Дотроо айдас хүйдсээ даван туулчихлаа гэж бодож байсан ч үнэндээ үе үе айдасдаа ээрэгдэж байлаа. Чухам юунаас айж эмээгээд байгаа нь тодорхойгүй бөгөөд сульдаж доройтсон үед ганцаараа урагшлах нь бүр аймаар байв. Хээм замаа олоо юм болов уу, эсвэл бас л айдас болгоомжлолтойгоо зууралдсаар байгаа болов уу гэж Хоом бодлоо. Бас бартаат замд гарч байсан үеээ эргэн дурсав. Одоо л урагшлахгүй бол болохгүй.
Тэрээр ханан дээр өгүүлбэр бичив:

ШИНЭ ЗҮГ РҮҮ УРАГШИЛБААС ШИНЭХЭН БЯСЛАГИЙГ ОЛЖ ХАРМУУ

Бичиж дуусаад Хоом мөнөөх харанхуй зөрөг рүү ширтэж, дахиад л эмээх сэтгэл төрлөө. Цаашаа юу байдаг бол? Юу ч байхгүй болов уу? Эсвэл аюул занал намайг хүлээж байгаа байх даа? гэх мэтчилэн янз бүрийн бодол толгой дотор нь хөвөрнө. Үнэндээ тэр харанхуй замаар урагшлахаас үнэхээр айж байлаа.
Тэгснээ гэнэт инээд алдав. Айдас хүйдэснээс болоод юм бүхнийг муугаар боддог болчихжээ гэж тэр боджээ. Тэгээд хэрэв айдас гэж байдаггүй байсан бол юу хийх байсан бол гэж бодоод цорын ганц хариулт нь шинэ зүг рүү урагшлах явдал гэдгийг ойлгов.
Хоом харанхуй зөрөг рүү үсрэн орох үедээ инээмсэглэл тодруулж байлаа. Өмнө нь ямар нэг зүйл байгаад итгэх болов. Тэр нь юу вэ? гэдгээ ч хараахан сайн ойлгоогүй хэрнээ урагшилсаар байв. Санаа сэтгэл нь ч улам бүр аятайхан болж ирэв. “Бяслаг ч байхгүй, хаашаа явж байгаагаа ч мэдэхгүй атлаа яагаад ийм урам зоригтой байгаа хэрэг вэ?”
Удалгүй түүний учрыг ойлгов. Зогтусаад ханан дээр ийн бичлээ.

АЙЖ ТҮГШИХИЙГ Л ДАВЧИХВАЛ САНАА СЭТГЭЛ УУЖИРМУ.

Хоом айдас хүйдэст баригдаж байсныгаа сайн ухаарлаа. Шинэ зүг рүү алхсанаар түүнээс чөлөөлөгджээ.
Урин салхи сэвэлзэж, аятайхан санагдаад ирэв. Хэдэнтээ гүнзгий амьсгаа автал, урам зориг ч дүүрээд ирлээ. Мөнөөх айдас алга болохоор санаж байснаас ч илүү бадрангуй болдог юм байна гэдгийг ухаарлаа. Бодит байдал бүр л сайн болоосой гээд Хоом бас дахин нэг төсөөлж үзлээ…
Өөрийнхөө дуртай янз бүрийн бяслаган уулаар хүрээлжээ… нэгд нэгэнгүй нарийвчлан зураглаж бодлоо. Өөрийн дуртай бяслагнуудыг янз бүрээр амтархан идэж байна гэнэ. Шинэхэн бяслагийн дүр төрх ч улам бүр нүднээ тодрохын хэрээр амт нь амтагдах шиг болж, заавал үүнийг олно доо гэсэн сэтгэл төрж ирлээ. Тэгээд ийн бичив.

ШИНЭ БЯСЛА5ГИЙГ Х6А5РА5А5Х6А5Н ОЛООГҮЙ Ч ГЭЛЭЭ ТҮҮНИЙГ ОЛЧИХООД БА5ЯРЛА5Ж БА5ЙГА5А5ГА5А5Р ӨӨРИЙГӨӨ ТӨСӨӨЛӨХ6ӨД ТЭР БОДИТОЙ БИПЕЛМҮх.

Хоом алдаж орхисон зүйлээ бус, алсдаа гартаа хийх зүйлээ боддог боллоо. Яагаад хувирал өөрчлөлт зөвхөн муу зүйл авчирна гэж? Сайн зүйлийг ч бас авчирдаг юм бус уу? Яагаад аль болох хурдан ингэж бодсонгүй вэ? гэж тэр бодлоо.
Тэгээд тэнхээ орж хурдан түргэн бартаат замаар гүйж гарав. Удалгүй нэгэн бяслагийн өртөөнд ирж амьсгаагаа дарав. Орох хаалганых нь ойролцоо шинэхэн бяслагийн жижигхэн хэсгүүд хэд хэд харагдлаа. Үзэж хараагүй бяслаг байх агаад гайхалтай сайхан зүйл мэт харагдаж байлаа. Хазаад үзвэл амттай гэж тоймгүй. Ихэнхийг идэж, үлдсэнийг халааслав. Дараа идье. Хээмд ч бас үлдээе.
Хүч чадал нь ундраад ирлээ. Сэтгэл догдлон байж нөгөөх бяслагийн өртөөний гүн рүү ороод явчихлаа. Гэсэн ч тэнд хов хоосон байв. Хэн нэг нь өрсөөд идчихжээ. Хэрэв арай жаахан эрт гараад, хурдан хөдөлсөнсөн бол эндээс ахиухан бяслаг олох байж шүү дээ. Тэрээр “С” өртөөр үү буцаж Хээм өөртэй нь хамт явах бодолтой болж уу, үгүй юү гэдгийг мэдмээр санагдлаа.
Буцах замдаа түр саатаж хананд ийн бичив.

ХУУЧИН БЯСЛА5ГА5А5 А5ЛЬ ХЭР ТҮРГЭН ХАЯЖ ЧАДНА, ТӨДИЙ ЧИНЭЭ ШИНЭ БЯСЛАГ ОЛЖ ХАРМУ.

Буцаад очтол Хээм байж л байв. Шинэ бяслагнаасаа өгөхөд авсангүй. Хээм баярласнаа илэрхийлээд ийн хэлэв “Шинэ бяслагт яагаад ч юм дур хүрэхгүй байна. Дасаагүй болохоор л тэр байх. Би нөгөө бяслагаа л хүсч байна. Түүнийгээ өөрчлөх бодол алга” гэв.
Хоом гайхан алмайрч, толгой сэгсрээд, толгойгоо унжуулан цааш явлаа. Дахиад л Хээмгүй, ганцаар явна гэхээс гунигтай. Гэхдээ нэг зүйл байж, түүндээ баярлаж буйгаа дахин мэдэрлээ. Намайг аз жаргалтай болгох зүйл нь дан ганц бяслаг олох явдал биш юм байна. Айдас хүйдсээр хүлэгдэхгүй болсон нь баярламаар зүйл.
Одоо бол бяслаг байхгүй тэр л чигээрээ бяслагийн “С” өртөөн дээр баригдаж суусантай адил сэтгэл тавгүйцэх зүйл байсангүй. Айдас хүйдсээр биеэн хүлэлгүй, шинэ чиг зүг рүү урагшлан явж байна гэдгээ мэдэж байгаагийн хэрээр урам орж, хүч чадал нь оргилж байлаа. Одоо хэрэгцээтэй зүйлээ эрж олох нь цаг хугацааны асуудлаас өөр юу ч биш гэж бодож байлаа. Үнэндээ эрж хайж байсан зүйлээ аль эрт олчихсон байсан ажээ. Тэрээр инээмсэглэн байж, ийн андгайлан бичив гэнэ.

БЯСЛАГ БАЙХГҮЙ ЧИГЭЭРЭЭ СУУГААД БАЙСНААС ЗАМД ГАРЧ ЭРЖ ХАЙХ НЬ ХАВЬГҮЙ АМАР

Хоом бас дахин бодлоо. Хүний айж болгоомжлоод байгаа тэр зүйл үнэндээ бол төсөөлж байгаа шигээ муу зүйл биш байдаг юм байна. Өөрийнх нь сэтгэлдээ бий болгоод байгаа тэр айдас хүйдэс нь бодит байдлаас илүүтэй аймаар зүйл биш бус уу?
“Одоо бүр ихийг олно доо” гэж төсөөлөхөөр цээж нь дүүрээд ирнэ. Урьд нь санаа зовинол, айдас хоёр сэтгэлийнх нь хүчийг мөхөөж байжээ. Бяслаг олоо ч уу, үгүй ч үү? Олсон ч хангалттай олж чадах ч юм уу, үгүй ч юм уу? Тэр болтол төөрчихгүй байгаа даа? гэж бодож байсан билээ. Хэрэг явдал сайнаар эргэнэ гэж бодохоос илүү муугаар эргэнэ гэж бодох нь хавьгүй олон байжээ. Гэсэн ч бяслагийн “С” өртөөнөөс явснаар байдал өөрчлөгдсөн юм.
Одоо нэгэнт хувирал, өөрчлөлт бий болох нь жам ёсны хэрэг юм гэдгийг ойлголоо. Өөрчлөлт хувиралт болоход сандарч үймэх нь ерөөс урьд өмнө төсөөлж, түүнийг хүлээж байгаагүйгээс л тэр юм байна.
Хоом зогтусч, хананд ийн бичлээ.

БАХЬ БАЙДАГ СЭТГЭЛГЭЭ БАЙГААД Л БАЙВАЛ ШИНЭ БЯСЛАГ ОЛЖ ҮЛ ЧАДМОЙ

Хараахан шинэ бяслаг олж чадаагүй ч Хоом бартаат замаар тойрч явахдаа өнөө хүртэл олж мэдсэн зүйлээ эргэн санаж явлаа. Тэрээр шинэ бодол нь шинэ үйлдэлд татаж оруулж байгааг ойлгож байв.
Хүн бодлоо өөрчлөхөөр үйлдэл нь өөрчлөгддөг юм байна.
Өөрчлөлт хувирал бол гай гарзыг өгдөг зүйл гэж бодоод түүнтэй тэрсдэг хүн олон бий.
Хоом хананд ийн бичлээ.

ШИНЭ БЯСЛАГ ОЛЖ, ТҮҮНДЭЭ СЭТГЭЛ ДҮҮРЭН БАЙНА ГЭЖ БОДВОЛ ХҮН УРАГШЛАХ ЗАМАА ӨӨРЧИЛМОЙ.

Хоом “Би хувирал өөрчлөлттэй хэдий чинээ хурдан тулж, хэдий чинээ бяслагийн “С” өртөөг хурдан орхиж гарсан бол одоо байдал арай л сайн байх байсандаа” гэж бодлоо. Оюун санааны хувьд ч, бие махбодийн хувьд ч бүр илүү тэнхээтэй байж, шинэ бяслаг олж, асуудлыг түргэн шийдэх байсан бизээ. Үнэндээ хувирал өөрчлөлтийг төсөөлөн багцаалдаж байсан бол одоо шинэ бяслаг олчихсон байх ч юмуу. Гэтэл өөрчлөлт хувирал болж байгааг сайтар тунгаахын оронд тэр чигээрээ цаг хугацааг дэмий урсгаж орхисон байна.
Эдүгээ эргэн санахад олон газар өгүүлбэр бичиж үлдээж байсныгаа сайн болжээ гэж бодов. Хэрэв Хээм бяслагийн “С” өртөөг орхиж явбал үүнийг заавал харж, миний араас нэхэн ирэх бизээ гэж бодлоо. Тэрээр өөрийгөө зөв зүг чиг рүү урагшилж байна гэж бодохыг хүсч байв.
Хоом сэтгэлд бодогдсоноо дахин ийн бичиж үлдээлээ.

БАГА САГА ХУВИРАЛ ӨӨРЧЛӨЛҮҮДТИЙГ АЛЬ БОЛОХ ХУРДАН АНЗААРЧ БАЙВАЛ ЧИ УДАЛГҮЙ БОЛОХ ТОМ ӨӨРЧЛӨЛТӨД САЙН ЗОХИЦОЖ ЧАДМОЙ.

Хоом өнгөрснөө үтэр хаяж, одоо орчин цагтай нүүр тулан учирч байна.
Мөнхөд л энэ замаар тойрч, төөрч гүйх юм биш биз дээ? гэж бодох үед түүний аялал баярламаар үр дүнтэй учирсан билээ.
Тэр эрч хүчтэйгээр, асар хурдтайгаар бартаат замаар урагшилж байлаа. Удалгүй ийм явдал болсон юм…

Бяслаг минь хааччихав аа? 1-р хэсэг

2006-06-07T00:33:00.001-07:00

Америкийн нэрт сэтгэл зүйч, доктор Спенсер Жонсоны “Бяслаг минь хаачив?” сэтгэл зүйн тууж дэлхийн олон оронд, тухайлбал Япон улсад 50 шахам удаа дахин хэвлэгдэж “бестселлер” болсон юм. Энэхүү номыг манай сэтгүүлийн зөвлөх Очирхүүгийн Жаргалсайхан япон хэлнээс орчуулсаныг бид бага зэрэг хураангуйлан нийтэлж эхэллээ.

Хүний амьдрал гэдэг эрх чөлөөт, ямар ч саад тотгоргүй, алхахад шулуухан, хөгжил цэнгэлтэй, дардан зам бус, алхах хүндээ адармаатай, өөрөө замаа хайхаас өөр аргагүй, зам зуураа төөрч, учираа олохгүйд хүрч, заримдаа хад мөргөн зогсох болдог харгуй ажгуу. Гэвч итгэл байвал заавал зам нээгддэг.
Бодож байсан зам чинь биш байж магадгүй юм, гэхдээ л хожим ингэсэн нь сайн боллоо гэж бодогдох тийм зам нээгдмү.
Роберт Бернс /1759-1796 он/

ЧИКАГОГИЙН УУЛЗАЛТ
Чикагогийн нэгэн сайхан бүтэн сайн өдөр нэг төгсөлтийн хэдэн хүн үдийн зоогт цуглаж хууч хөөрч байлаа.
Тэд амьдралд гардаг өөрчлөлт, бэрхшээлүүд, түүнийг хэрхэн даван гарах, бидний амьдралдаа алдчихдаг сайхан боломжууд, түүнийг бид шүүрч авч чадахгүй алдчихдаг … гээд л олон зүйлийн талаар ярилцаж байв. Тэдний дундаас Майкл нэгэн сонирхолтой үлгэр түүний амьдралыг өөрчилсөн тухай яриа дэлгэлээ. Тэрээр “Энэ үлгэрийн ачаар хувирал өөрчлөлтөд хандах үзэл бодол минь өөрчлөгдсөн. Өөрчлөлт гэдэг бол ямар нэгэн зүйлийг олох явдал байж. Би ийм л хялбархан юмыг ойлгож байгаагүй дээ, аливаа хувирал өөрчлөлт болоход ашигтай зүйл хийхгүй сууж байсандаа цухалдаж, тэр тухай ёстой л яс махандаа шингэтэл ойлгож авсан” гэлээ.
- “Тэр чинь тэгээд ямар үлгэр юм бэ” гэж Анжела асуув.
- “Бяслаг минь хааччихав даа” гэдэг үлгэр. Бүгд инээлдлээ…

БЯСЛАГ МИНЬ ХААЧЧИХАВ АА?
Эрт урьд цагт, алс холын нэгэн оронд хоёр хулгана ба хоёр одой хүн амьдран суудаг байжээ. Тэд хүнс хоолоо базааж, аз жаргалтай амьдрахын тулд цаг үргэлж бартаат замаар бяслаг хайж гүйлддэг байлаа.
Хоёр хулганыг Үнэрчсаарал, нөгөөхийг нь Гүйдэгбор гэх бөгөөд хоёр одой хүн нь хулгануудтай бараг ижил жижигхэн биетэй ч үйл хөдөлгөөн нь бидэнтэй адил, нэрийг нь Хээм, Хоом гэдэг байв. Мань дөрөв өдөр бүр баяслаг хайж олохоор алс холын төөрдөг замаар уйгагүй гүйлдэнэ.
Энэхүү бартаат зам нь олон тооны хонгил, агуйтай, гуу жалга ихтэй төөрдөг ордон бөгөөд энэ олон бартаа, саад бэрхшээлийг давж л чадах юм бол сайхан амьдрахад хүрэлцэхүйц бяслаг хаа нэгтээ нуугдаж байдаг.
Үнэрчсаарал бяслаг байж магад газрыг үнэртээд мэддэг, Гүйдэгбор ёстой л гялс манас, урагшлах маягаар тэд бяслагаа хайна. Хэрэв бяслаг байхгүй бол хоосон гарц замыг сайтар тогтоож аваад, ямагт шинэ зүг урагшилна. Мэдээж хоёр хулгана замдаа төөрч, гуу жалганд тулаад гайхшран зогсох үе олонтоо тохиолдовч яаж ийгээд л замаа олж, урагшилсаар байлаа.
Харин хоёр одой хүн уураг тархиныхаа ачаар өмнөх туршлагаасаа суралцаж байсан учир сайн урагшлах үе ч байж, бас хүн л хойно сэтгэлээр унаж, мохож, итгэлээ алдах үе ч байлаа…
Хоёр хулгана ч, Хээм, Хоом хоёр ч өөр өөрийнхөө замаар бэдэрч явсаар нэгэн өдөр бяслагийн “С” өртөөний хонгилын буланд мөнөөх дурладаг бяслаг байхыг нь олж авлаа. Ингээд хулганууд ч, мань хоёр одой ч өдөр бүр өнөөх “С” өртөөг зорих боллоо.
Үнэрчсаарал, Гүйдэгбор хоёр өдөр бүр эртлэн босч, бартаат замаар яаравчилна. Зорьсон газраа ирмэгц шаахайгаа тайлж, хоёр уяаг нь холбож зангидаад хүзүүндээ зүүнэ (хэзээ ч хамаагүй шуудхан өмсөхөөр). Тэгээд л бяслаг руугаа орж явчихна даа.
Хээм, Хоом хоёр уг нь өглөө бүр бяслагийн “С” өртөөнд яаран ирж шинэхэн, амтат бяслагаа үмхэлж гардаг байсан бол яваандаа оройхон босч, аажуухан хувцаслаад ирэх болов. Тэд ирэхээрээ нуруугаа амрааж, тухлах бөгөөд биеийн тамирын хувцсаа хананд өлгөөд, шаахайгаа тайлж, улавч өмсөнө.
“Үнэхээр гайхалтай сайхан байна шүү. Ингээд л байгаад байхад цаашдаа ер нь давгүй шүү” гээд хоёр одой их л аз жаргалтай байж, сайн явж байгаадаа баярлан, өөрсдийгөө хувь золтой хүмүүс гэж бодох болжээ.
Удалгүй мань хоёр одой мөнөөх бяслагаа бүр өөрсдийн юм гэж бодох болов. Бяслаг их хэмжээгээр байх тул удалгүй хоёулаа тэр хавьд нүүж ирээд, тэндээ ажиллаж, амьдрах болжээ. Тэр хоёрын санаа амарч, ханандаа санамж үг бичиж, тэр байтугай бяслаг хүртэл зурж өлгөөд баясчээ. Тэрхүү үг нь ийм үг байв.

БЯСЛАГИЙГ ГАРТАА Л ОРУУЛААД АВБАЛ ЖАРГАЛТАЙ БАЙХ БОЛНО.

“Хараач! хөөе, янзын бяслаг байгаа биз, ямар байна даа” гээд, найзууддаа хувааж өгч ч, өгөхгүй явуулдаг ч үе байлаа. “Бид ийм л ажил хийсэн юм шүү дээ” гэж Хээм ярив. “Үнэндээ бол урт удаан хугацаанд хичээнгүйлэн хөдөлмөрлөсөн юм. Үүнийг олж авна гэдэг амаргүй байлаа л даа” гэж шинэхэн бяслагаасаа чимхэн амандаа хийх зуураа өгүүллээ.
Хоёул орой бүр гэдсээ дүүртэл бяслаг идэж аваад, тэнтэр тунтар алхан гэрийн зүг одож, өглөө бүр итгэлтэй нь аргагүй, өнөөдөр бүр ихийг иднэ дээ хэмээн бодсоор бяслаг буй газар ирж байв. Ийнхүү өдөр хоног харавсан сум шиг өнгөрч байлаа.Удалгүй мань хоёр биеэ тоож, санаа нь амарч гүйцээд, нэг мэдэхэд ямар нэг юм өөрчлөгдөөд байгааг мэдэх сөхөөгүй болжээ.
Харин Үнэрчсаарал, Гүйдэгбор хоёр өнөөх л янзаараа, өглөө эрт бяслагийн “С” өртөөнд ирэхээрээ тэр хавийн газрыг үнэртэж, өчигдрөөс ямар нэг зүйл өөрчлөгдөөгүй байгаа гэж шалгаж, гүйлдэнэ. Тэгээд сууж аваад бяслагаа үмхэлж гарна.
Гэтэл нэг өдөр очиход нөгөөх бяслаг байхгүй болсон байлаа.
Хоёр хулгана гайхсангүй. Овоолоостой бяслаг өдөр ирэх бүр аажмаар багасч байсныг анзаарч байсан тул хэзээ нэгэн цагт байхгүй болно гэж бодож явсан байв. Тэд бие биенрүүгээ нэг хараад шууд л хүзүүндээ өлгөсөн шаахайгаа углав. Тэдэнд хэрэг явдлыг нягтлан дүгнэж, цэгнэх хэрэг байсангүй, тэдний хувьд асуулт ч, хариулт ч тов тодорхой байлаа. Бяслагийн “С” өртөөний нөхцөл байдал өөрчлөгдлөө. Тиймээс бид ч өөрчлөгдөх ёстой гэж тэд үзээд замаа гүйлгэн харав. Үнэрчсаарал үнэртэж дохиход Гүйдэгбор гүйж эхлэв. Үнэрчсаарал ч яаравчлан араас нь хөөлөө. Шинэ бяслаг олохоор гарч байгаа нь тэр.
Харин тэр өдөр Хээм, Хоом хоёр аажуухан босч, бяслагийн “С” өртөөндөө ирлээ. Бяслаг бахь байдгаараа байж л байгаа гэж бодож байв. Ёстой л цэлмэг тэнгэрээс аянга буух шиг болов. “Юу гэсэн үг вэ? Бяслаг минь байхгүй болчихлоо гэж үү” гэж Хээм бархирав. Ингэж хэлээд байвал өнөөх нь буцаад ирэх юм шигээр улам чангаар бархирч байлаа.
Хээм хашгирч байсан бол Хоом дуугаа хураажээ. Тэр дэмий л гөлөрч байв.
Тэр хоёрт бяслаг нэн чухал байсан тул цаашдаа хэрхэх тухайгаа шийдэхэд урт удаан хугацаа шаардагдсан юм. Гэвч бодож бодож олсон зүйл нь бяслагийн “С” өртөөг маш сайн нягтлан үзэж, үнэхээр бяслаг алга болж уу, үгүй юү гэдгийг шалгаж үзэх төдий байлаа. Хоёр хулгана шууд л дараагийн бяслагаа олохоор замд шуударсан байхад Хээм, Хоом хоёр зөвхөн тэр хавьдаа эргэлдэх төдий байв. Тэр хооронд Хоом бүр санаагаар унаж орхилоо. Маргааш бас бяслаг байхгүй бол яанаа, юу болох бол?. Уг нь тэр бяслагаар дөрөөлж, ирээдүйдээ хийх зүйлээ хүртэл төлөвлөж байсан юмсан.
Мань хоёр шинэ нөхцөл байдалдаа итгэж өгөхгүй л байлаа. Яахаараа ийм явдалтай учирдаг байнаа? Ингэх учиргүй гэцгээж байв.
Тэр орой, Хээм, Хоом хоёр нуруугаа үүрээд толгойгоо унжуулан, гэр гэртээ харьцгаав. Тэгээд Хоом ханан дээр ингэж бичлээ.

МИНИЙ БЯСЛАГ ХЭДИЙ ЧИНЭЭ ЧУХАЛ БАЙНА, ТҮҮНДЭЭ ТӨДИЙ ЧИНЭЭ ХАРАМСМОЙ.

Маргааш өглөө мань хоёр гэрээсээ гараад дахиад нөгөөх өртөөндөө ирэв. Бяслаг байж магадгүй гэж горьдож байгаа нь тэр. Байдал өөрчлөгдөөгүй байв. Бяслаг байдаггүй. Хоёулаа зогтусч, яг л хөшөө шиг болжээ. Хоом нүдээ аниж, хоёр гараараа чихээ маажив. Юм бүхэнд дургүй нь хүрч байлаа. Бяслаг улам бүр багасч байсан энэ тэр гэж бодохын ч хэрэггүй санагдана.
“Ер нь ингэхэд, яагаад ийм юм болов хө?” хэмээн өөрөө өөрөөсөө асуулаа.
Удалгүй Хоом нүдээ нээж, хавь орчноо тойруулж харснаа “Ингэхэд нөгөө хоёр хулгана хаачдаг байна? Эд нар арай бидний мэддэггүйг мэддэг юм биш биз?” гэв.
Хээм шоолон инээж “Чи юу мэддэг гэж хэлэх гээд байнаа. Тэд зөвхөн хулганууд шүү дээ. Нөхцөл байдалд рефлекс төдий хариу хийж байгаа. Гэтэл бид бол хүн шүү. Хулганаас хавьгүй илүү боломжтой. Бий болсон энэ нөхцөл байдлыг эрэгцүүлж ухаарч чадах ёстой шүү дээ”.
“Мэдээж л дээ, бид хавьгүй илүү боломжтой. Гэхдээ одоогоор тийм боломжоо ашиглаагүй байна л даа. Нөхцөл байдал хувирч өөрчлөгдчихөөд байна шүү дээ, Хээмээ. Тийм болохоор арай өөр арга барилаар хандах хэрэгтэй болж байгаа юм биш биз дээ” гэж Хоом хэллээ.
“Яахаараа хувирч өөрчлөгдөхгүй бол болохгүй гэж?” гэж Хээм асуулаа. “Бид нар чинь хүмүүс шүү дээ. Арай өөр, бусдаас ялгаатай. Ийм явдал байж ер таарахгүй” гэлээ.
Хоомын дотор өөр бодол эргэлдэж байлаа.
“Үгүй ээ, ийм тийм нөхцөл байдлыг бодож суухын оронд шийдээд шинэ бяслаг хайж олсон нь дээр гэж би бодох юм”.
“Хэрэггүй ээ, шал дэмий” гэж Хээм хэлэв.
Ийнхүү Хээм, Хоом хоёр яахаа ярилцаж суухад Үнэрчсаарал, Гүйдэгбор хоёр шаламгай гэгч нь урагшилсаар бартаат замын мухарт хүрч, хонгилоор эргэлдэж, эрж хайсаар. Шинэ бяслаг олохоос өөр бодол толгойд нь үгүй байв. Нэг хэсэгтээ юу ч олоогүй боловч удалгүй урьд өмнө хэзээ ч очиж байгаагүй өртөө рүү явж орох нь тэр. Хоёр хулгана хоолой мэдэн дуу алдацгаалаа. Асар их шинэхэн бяслагийг олж харжээ. Бяслагны “N” өртөө ажээ. Тэр хоёр нүдэндээ ч итгэхгүй байлаа. Урьд өмнө харж ч байгаагүй асар их бяслаг байж гэнээ.
Харин Хээм, Хоом хоёр аанай л бяслагны “С” өртөөнд мөнөөх нөхцөл байдал гэгчээ судалсаар, эргэлдсээр л байлаа. Бяслаг алга болсон болохоор ямар үр дагавар гарч ирэхийг төсөөлөн, сэтгэл нь тавгүй байцгаана.
Хоом заримдаа нөгөөх хулгануудын тухай санаж, тэдний байгаа газар бяслаг байгаа болов уу гэж бодно. Тэр хоёр ч бас хий дэмий л бартаат замаар гүйлдэж байгаа юм болов уу, эсвэл шинэ бяслаг олчихоод ам мэдэн үмхэлж байдаг юм биш байгаа гэж санаашран бодох үе ч байлаа. Өөрөө алсын замд гарч, шинэхэн бяслаг хайж олвол ямар сайхан байх болоо гэж бодохоор тэр гайхал нүдэнд нь аяндаа харагдаад ирэх ажээ. Шинэхэн бяслаг олчихоод амталж байна гэж төсөөлөхөөрөө Хоом бяслагийн “С” өртөөг орхин явах хэрэгтэй гэж дотроо бодох боллоо.
“Хөөе! замд гаръя” гэж тэрээр чангаар хэлэв. “Дэмий, дэмий” гэж Хээм шууд л хариулав. “Эндээ байх нь дээр. Дассан газрын даавуу зөөлөн. Өөр газар ч хэцүү шүү дээ” гэлээ.
“Түрүүнээс хойш энэ хавиар зөндөө л холхилоо. Дахиад нэг яваад үзье л дээ”.
“Тэгэх тэнхээ алгаа, хө. Тэгээд замдаа төөрч будилж, тэнэгтэж явж чадахгүй. Тийм биш гэж үү?”
Ийм үг сонсоод Хоом ч гэсэн тэгэх юм биш байгаа гэсэн айдсаар дүүрч, шинэ бяслаг олох хүсэл нь унтрав.
Ийнхүү өдөр бүр л ийм байдал давтагдаж байлаа. Бий болсон нөхцөл байдлыг тоохгүй байя гэвч яваандаа нойр нь ч хүрэхээ байж, сульдан ядарч, сэтгэл түгшлээ дийлэхээ болив. Гэр орон нь урам зоригийг нь тэтгэдэг газар байхаа нэгэнт больж, унтаж ч чадахаа болин, дахин бяслаг олохгүй юм биш байгаа гэж хар дарсан зүүдэнд шаналах болов.
Гэсэн хэдий ч тэд “С” өртөөнд өглөө бүр ирж байлаа.
Хээм нэг өдөр “Бас дахиад жаахан зүтгээд үзвэл ямар вэ, тэр бяслаг энэ хавьд байх шиг байна. Аягүй бол энэ хананы ард нуугдаж байгаа байх” гэв. Маргааш нь хоёул алх, зээтүү авч ирэн ханыг нүхлээд хартал бяслаг байсангүй. Маргааш дахин өөр ханыг өглөөнөөс орой болтол нүхлэхэд нүх онгойж харлахаас өөр зүйлгүй байлаа.
Мань хоёр өлсөх, унтууцах хоёроос болж, аажим аажим сульдаж ирлээ.
Хоом нөхцөл байдал сайнаар эргэхийг хүлээж суухаас дургүй нь хүрэх болов. Ингээд байгаад байвал юу ч өөрчлөхгүй гэдгийг тэр ойлгох болов. Ингээд нэгэн өдөр өөрөө өөрийгөө элэглэн доогломоор боллоо. “Хоом, чи ер нь юу хийж байна даа. Дахин дахин нэг л юмаа давтахаас цаашгүй. Тэгээд нөхцөл байдал сайжрахгүй байгааг юундаа гайхаав?” Гэсэн ч дахиад л бяслаг хайх зориг, зүрх, сэтгэлээр дутлаа. Замдаа төөрч магадгүй. Ядартлаа гүйгээд олохгүй бол яах вэ? Тэглээ гээд яалтай билээ гэж бодохоос өөрийгөө шоолон инээлээ.
Тэгээд Хээмээс асуулаа. “Шаахайгаа хаана хийчихлээ?”. Түүнийг аяны богцоо бэлдэж байхыг хараад Хээм “Бяслагийн эрэлд гарах нь уу. Бяслагийг хүлээвэл яасан юм бэ?” гэж асуулаа.
“Буцаж ирэхгүй болохоор л тэр. Ингэж бодмооргүй байна л даа. Гэвч нөгөөх хуучин бяслаг буцаад ирэхгүй. Шинэ бяслаг олох хэрэгтэй байна шүү дээ”.
“Тэгвэл бяслаг олдохгүй бол яана?”
“Мэдэхгүй ээ”. Үүнийг тэр өөрөөсөө хэдэнтээ асуусан асуулт юм. Үнэхээр юу ч олдохгүй бол яана аа гэсэн айдас дахиад л төрөв. Тэрээр өөрөөсөө асуув “Аль нь дээр вэ? Бяслаг ирэхийг дэмий хүлээх үү? Эсвэл замд гарч хайх уу?”.
Тэр энэ үед өөрийгөө инээмсэглээд, эрс шийдэмгий замд гарч байна гэж төсөөлөв. Тэгээд энэхүү дүр төрхөндөө өөрөө ч гайхав. Сэтгэл санаа ч сайхан болов. Төөрч магадгүй л юм, гэвч эцсийн эцэст шинэ бяслаг олж л таарна гэж бодмогц зүрх зориг дүүрээд ирэв. Шинэ бяслаг олоод амталж байна, нүхтэй Швед бяслаг, гэрэлтэй шаргал амтлаг бяслаг, америкийн, италийн бяслаг, маш зөөлхөн францын бяслаг идэж байна гэнэ…
Хоом хэлэв “Хүүе ээ! Хээм. Юмс үзэгдэл өөрчлөгдөж байдаг. Цаг цагаараа, цахилдаг хөхөөрөө байна гэж байхгүй. Хүний амьдрал ч тийм. Амьдрал урагшаа л явна. Бид ч гэсэн урагшаа явахгүй бол болохгүй, хоцорно” гэлээ.
Гэвч Хээм уурлаад сонссон ч үгүй.
Хоом “Бид хоёр ямар тэнэг харагдаж байгаа бол” гэж бодохоос инээд нь хүрч байв. Тэгээд инээмсэглээд “Одоо ингээд замд гарна даа” гэхэд Хээм инээсэн ч үгүй. Хоом бутарсан жижиг чулууг цуглуулангаа Хээмийг ч эрэгцүүлж бодоосой, шинэ баяслагны араас хөөцөлдөөсэй гээд бяслаг зураад ийн бичлээ.

ХУВИРЧ ӨӨРЧЛӨГДӨХГҮЙ Л БОЛ МӨХӨЖ СҮЙДЭХЭД ХҮРМОЙ.

Тэгээд Хоом зам өөд харлаа. Тэр бяслаг үнэхээр байхгүй, эргэж ирэхгүй, хайж олохгүй л бол байдал өөрчлөгдөхгүй гэсэн бодолдоо дассан байлаа.
Тэрээр урдах ханандаа нэгэн үг бичээд бодов.

ХЭРВЭЭ САНАА СЭТГЭЛИЙН ЗОВИНОЛ, ТҮГШИЛ БАЙХГҮЙ БОЛ ЕР НЬ ЮУ ХИЙХ БАЙСАН БОЛ ОО?

Санаа зовинол, түгшил гэдэг хэрэг болдог цаг байжээ. Энэ хэвээрээ байгаад байвал нөхцөл байдал улам л муудна гэсэн түгшүүрт автагдвал дуртай дургүй ч үйлдэл хийдэг юм байна.
Тэрээр баруун тийш хяламхийн харлаа. Ер явж байгаагүй газар агаад жихүүцэл төрнө. Гүнзгий амьсгаа аваад баруун тийш эргэж, мэдэж дасаагүй орчин руу алгуур аажим орж явчихлаа…